Le Rapport Karski (2010)

Dit is geen documentaire in de traditionele zin van het woord. We zien het tweede deel van het interview dat Claude Lanzmann in 1979 opnam voor zijn monumentale, meesterlijke documentaire Shoah. Het helpt als je die film gezien hebt, want het contrast met dit tweede deel is - zoals Lanzmann in zijn uitvoerige proloog uitlegt - heel anders van toon. Lanzmann laat Karski zoveel mogelijk aan het woord, maar is ook scherp en stelt de vragen die gevraagd moeten worden. Dit heeft uiteraard bij lange na niet de impact van Shoah, maar is een interessante aanvulling.

Is het niet veel mooier om dit plaatje te gebruiken?

Deze documentaire van ongeveer driekwart uur is een van de vier extra werken van Lanzmann in de Blu-ray box van Shoah. Daar komt dit werk ook tot zijn recht, als een aanvulling op Shoah, een voetnoot.

Lanzmann heeft Karski in 1978 geïnterviewd over twee dagen. De fragmenten van dag 1 gaan over wat hij in Polen zag, een pakkende en opmerkelijke getuigenis die te zien zijn in het tweede deel van Shoah. Op de tweede dag sprak Karski vooral over hoe hij deze informatie heeft doorgespeeld en dit was minder belangrijk voor Shoah. De toon van dit tweede deel is anders, maar het is wel een interessante toevoeging voor wie meer wil te weten komen over dit thema.Lanzmann had honderden uren beelmateriaal en het was een logische keuze om dit niet te weerhouden in Shoah.

Het is spijtig dat Lanzmann niet doorvroeg of Karski wel degelijk in Belzec is geweest, want dat lijkt zeer onwaarschijnlijk. Hij heeft wellicht een transitkamp gezien hebben van waaruit joden naar vernietigingscentra werden gestuurd.