Chained for Life (2018)

Regisseur Aaron Schinberg creëert met zijn film ‘Chained for Life’ een buitgewoon bizarre wereld waarin de grenzen tussen realiteit en fantasie op bepaalde momenten zodanig in elkaar overvloeien dat het voor de kijker moeilijk is om het één van het ander te onderscheiden.

Heel intrigerend is het. Het surrealisme wordt ongeremd toegepast en laat je in al zijn absurditeit niet los. Een prachtig geënsceneerd tragikomisch verhaal ontstaat. Een raamvertelling met als stabiele omlijsting een hectische filmset vol uitzonderlijke personages.

Vanuit de personages op de set ontstaan verscheidene binnenvertellingen met surrealistische toefjes die zich stevig verankeren in de realistische gebeurtenissen op de filmset. De vaste grond die de filmset de kijker biedt wordt erdoor uitgehold en beweegt mee op de golven van absurdisme en surrealisme die de binnenvertellingen losmaken.

Bij aanvang van de film verschijnt er wat tekst in beeld. Tekst geschreven door Pauline Kael. Een bekende filmcriticus, die niet meer onder ons is en die ik niet kende, moet ik schaamtevol bekennen. In de tekst het motto van de film. Het gaat ongeveer zo: acteurs en acrices hebben vaak een mooier uiterlijk dan gewone mensen. Het publiek ziet hen als ideaal en als rolmodel en heeft hen nodig om te fantaseren en zich goed te voelen. Het publiek eist schoonheid. Dus krijgt het schoonheid.

Als de film vervolgens overloopt van misvormde acteurs, mag je verwachten dat de film een prangende boodschap zal gaan uitdragen. Dat gebeurt ook, alhoewel bijtende spot al snel wordt ingewisseld door vriendelijk satire.

De film lijkt een hommage aan Freaks (1932) van Tod Browning. Net als in die film zijn de meeste personages misvormd. En net als in die film worden de gedeformeerden als empatische mensen gepresenteerd. Niet als lachwekkende freaks. Niet als de afwijkende wezens die ze op het eerste gezicht zijn. De film houdt zich ver van sensatiebeluste intenties en legt de focus op het innerlijke wezen van de freaks. Dat werkt goed.

In eerste instantie trek je als kijker nog een paar keer afkeurend een wenkbrauw op over zoveel lelijke afwijkingen. Ik heb daar last van. Ik ben soms een beetje hardvochtig. Ik geef het toe. Al snel verdwijnt die neiging. De setting van de film wordt meer en meer een droomachtige microkosmos waarin differentiatie op grond van externe kenmerken amper nog een rol speelt. Het spel met realiteit en droom is daar de oorzaak van. Scherpe uiterlijke kenmerken verdwijnen als het ware.

Toch. Regisseur Aaron Schimberg wil echter meer. Hij houdt van onrust. Van confrontatie. Hij laat de kijker die zich al bij deze consensus had neergelegd, niet zo gemakkelijk met rust. Die wordt opgeschrikt met een scène waarin de gezonde acteurs gretig selfies maken met de excentriekelingen. In een volgende scène ziet de verschrikte kijker dat de schone acteurs naar een luxe hotel worden vervoerd terwijl de freaks op de set achterblijven alwaar zij zonder overbodige luxe de nacht doorbrengen. Tja, uiterlijke kenmerken spelen dus wel degelijk een overwegende rol.

Fijn acteerwerk van de twee hoofdrolspelers. De film die voor de introductie van beide personages nog een bijtende satirische inslag had, verandert door hun samenspel meteen van toon. Hun scènes zijn zachtaardig en respectvol. De één is een schone filmdiva, die een verwende indruk maakt, maar niet dom is. De ander een integere, welbespraakte freak die misvormd is als gevolg van een tekenende huidziekte. De interacties tussen beide leveren mooie emotionele scènes op. Zachtaardig, licht spottend en intelligent met een voorzichtig flirtende draai. Spannend wel.

Chained For Life is een originele film die in narratief opzicht soms wat abstract en surrealistisch is. De rode draad is af en toe spoorloos. Visueel geldt hetzelfde. De beelden zijn dromerig, mysterieus en soms moeilijk plaatsbaar.

Het leverde mij een fijne en hypnotiserende kijkervaring op.