Freek (2019)

De man die op het toneel soms meer van zichzelf kan uiten dan bij intimi. Documentairemaker Dennis Alink maakte met 'Freek' (2019) zowel een eerbetoon aan Freek de Jonge als dat hij diens mythe doorprikt met een genadeloze registratie van diens onhebbelijkheden. Het is een knap gestileerde documentaire waar de kijker als een toeschouwer kijkt naar de man achter de coulissen: een fragiele oude man en een moeilijk mens. Altijd al geweest. Van een afstandje gefilmd en het beeld zo gekaderd dat het lijkt alsof de dramatiek plaatsheeft binnen de begrenzingen van een theaterpodium. Op het gevaar af wat gekunsteld of geforceerd aan te doen, maar deze visuele beeldtaal past wonderwel in het psychologische portret wat Alink van de man schetst. De bezeten theaterman die niet van stoppen weet, omdat hij een drive voelt om anderen deelgenoot te maken van zijn innerlijke pijn en levensbeschouwing. Hoe anders dan de collega-cabaretier van zijn generatie die zichzelf opnieuw uitvond voor een miljoenenpubliek (André van Duin) of speelt naar gelang zijn eigen gezondheid het toelaat (Herman Finkers).

Het mooist aan 'Freek' (2019) vind ik de barstjes die het slaat in mijn beeld van de relatie van Freek en Hella als een goedgeoliede machine. Zij als z'n kostuummaker en perfecte rots in de branding in een ondersteunende rol, terwijl hij steeds het middelpunt van de aandacht opeiste. Hoe dat theater eveneens een pijnlijke, confronterende kloof opriep te midden van de turbulente wateren waar deze echtelieden in terechtkwamen. Zo vonden dingen die in privésfeer ongezegd of onverwerkt bleven - zoals de dood van hun pasgeboren zoon Jork - opeens hun weg naar openhartige theatervoorstellingen. Of haar schrijnende herinnering hoe haar man bij een schietpartij in L.A. wegrende, omdat ze zelf verstijfd was van angst. Freek de Jonge doet deze herinnering louter af als een verschil in perspectief en beleving, zoals hij vaker doet in deze documentaire. 'Freek' (2019) gaat in die zin ook over de vrouw die in de schaduw bleef van haar roemrijke echtgenoot. Ze plooide zich naar zijn onvoorspelbare luimen en cijferde zichzelf weg, maar zoekt naar manieren om zelf óók gehoord te worden. En toch is het op een bepaalde manier ook een warme en tedere documentaire hoe deze imperfecte, contrasterende persoonlijkheden hun gezamenlijke leed dragen. Het is immers op háár boekpresentatie dat De Jonge huilt om de confrontatie met zijn overleden kleindochter. Als het theater een wig tussen hen drijft, dan is het haar gezondere omgang met emotie die ook voor hem ruimte voor ontlading biedt.

Het verbaast me weer helemaal niks Kaj dat jij dit kon waarderen.

Is de hautaine kant van Freek ook belicht in dit portret of is de Mokumse rode loper weer uitgerold?

Gewoon kijken zou ik zeggen

" Freek voert al jaren een dappere strijd met de vergankelijkheid "

Wat was die raak zeg.

Waarom denk je dat jou held bijna altijd zo zuur en gefrustreerd is als hij in een talkshow zit ? Omdat hij met gemak de meeste komieken in z'n zak steekt?? Nee die tijd is geweest, echt heel heel lang geleden. Maar hij kan gewoon niet meer met de bekende cabaretiers mee, zoals Teeuwen, Maasen, zelfs youp van het hek, en daar heeft hij heel veel moeite mee zo blijkt.