Hamlet (1969)

Shakespeare adaptaties, altijd moeilijk. Zowel op het podium, als op het witte doek. Tja, er zijn tig interpretaties mogelijk, en regisseurs en acteurs willen natuurlijk hun eigen visie uitdragen, zeker ook gepaard met het tijdsbeeld waarin ze op dat moment leven.

1969, het einde van de sixties, flower power, drugs, seksuele vrijheid, noem maar op.

Deze verfilming heeft veel raakpunten met het tijdsbeeld. De stem van de geest van Hamlets vader gaat gepaard met echo's en andere bizarre geluidseffecten alsof het net is alsof de crew flink gesnoept had van enkele psychedelische middeltjes. Er lopen nogal wat homoseksuele types rond in fleurige kleren. En de afscheids-act van Ophelia gaat gepaard met het uitdelen van bloemetjes, terwijl ze - zo lijkt het - zich in hogere sferen bevindt. Dit gevoel wordt nog eens extra versterkt doordat niemand minder dan Marianne Faithfull (die al verstrikt was in een drugsschandaal samen met Mick Jagger) een prachtige Ophelia op het doek tovert.

Deze versie van Hamlet is wel een povere film. Geen immense sets e.d. Het gaat om de teksten, de context en natuurlijk het acteerwerk. Er is geen rotte appel te ontdekken in de cast. Nicol Williamson (die later in de BBC Shakespeare tv-cyclus een briljante MacBeth neerzette, dat tevens mijn liefde voor Shakespeare officieel inluidde) zet een fantastische Hamlet neer. Nadeel is wel, dat nogal wennen is, dat hij net zo oud is als zijn ouders. Tevens wordt de interpretatie geaccentueerd op zowel Hamlets waanzin en de waanzinnige humor die het werk van Shakespeare siert. Let vooral op 'Horatio' die veelal moeite heeft niet een slappe lach te krijgen door de schmierende Hamlet. Shakespeare is niet stijf en louter moeilijk.

Interessante adaptatie, maar alleen bedoeld voor hen die reeds bekend zijn met het stuk. Dit is niet een verfilming voor hen die wel eens kennis willen maken met Shakespeare. Dikke 4 sterren.

Ik moet zeggen dat ik weinig van het stuk 'Hamlet'(en Shakespeare in het algemeen) weet, maar toch vond ik het erg indrukwekkend om een dergelijke voordracht te aanschouwen. Het verhaal en de dramatiek komen goed over en dat Hamlet net zo oud is als zijn ouders was ik al vrij snel vergeten. Beetje kennis van cq liefde voor de Engelse taal is wel een pre.

Aanvankelijk wel geïntrigeerd door de hele setting. Meer dan een gemetselde gang in een verdedigingswerk lijkt het niet te zijn, veel close-ups. Keek onder meer uit naar de door Mug gememoreerde Sixties-sfeer. Ondanks die karige setting kan ik er wel inkomen, al komt het met name tot uitdrukking in de sterke (waan/illusies) van de verschijningen van Hamlets vader.

Ook het toneelgezelschap die op verzoek van Hamlet het verraad van moeder en oom naspeelt ademt duidelijk die sfeer in een mix met de Middeleeuwen. Maar na die betreffende scène verloor ik toch wel de aandacht – we zijn dan halverwege. De film wordt wat mij betreft niet meer dan wat we tot dan toe hebben gezien. Herhaling van zetten. Dan zat er pakweg in The Lion in Winter (was dat ook niet een pakketservice bijdrage van…) toch meer verdieping vond ik.

En toegegeven: eigenlijk keek ik de film natuurlijk voor “Co-Starring Marianen Faithfull as Ophelia”. 1969 is toch wel een jaar waarin de schoonheid van Faithfull nog – laat ik zeggen – redelijk onaangetast was. Toch vond ik haar versie van Ophelia niet helemaal de magie hebben waarop ik had gehoopt. Als we het over de vrouwelijke rolbezetting hebben, Judy Parfitt’s Gertrud vond ik een zwakke schakel. De oplettende kijker ontwaart nog Anjelica Huston (met rode hoed) in het gevolg tijdens het toneelstuk.

Deze versie van Hamlet heeft een aanpak die me niet echt aanspreekt. Zoals anderen al aangaven is dit filmisch niet echt bijzonder (zelfs dat sixties randje vond ik wat karig), met voornamelijk slechts close-ups van gezichten in wat inderdaad steeds dezelfde lege kasteelhal lijkt te zijn. Misschien zijn die close-ups een wanhoopspoging om dit nog net van toneel te onderscheiden, ondanks dat er geen budget was. Hoe dan ook, ik heb mijn films toch graag net iets meer filmisch dan dit. Als je de ene van de zoveel Hamlets bent moet je toch iets doen om je te onderscheiden, nietwaar?

Dan blijft eigenlijk alleen de casting over. Die was overwegend goed, vooral met Hopkins en Parfitt (over die laatste heb ik de tegenoverstelde mening dan Mochizuki Rokuro zo blijkt; ik vond haar het hoogtepunt). Faithfull was niet veel, maar ik had ook soms wat moeite met Williamson. Ik ben geen expert over hoe de rol van Hamlet gespeeld moet worden (de meningen zullen daarover ook wel verdeelt zijn), maar ik vond hem de nadruk iets te veel leggen op Hamlets neurotische kanten. Het personage werd net iets te zeurderig na een tijdje om nog echt interessant te zijn.

Natuurlijk is dit Hamlet en het verhaal van Shakespeare is te boeiend om ooit echt een slechte film op te leveren, tenzij het echt miscast is. Zo blijkt ook hier. Niettemin, dit maakte weinig indruk. Tony Richardson is ook een wat vreemde regisseur. Hij maakte in mijn ogen één meesterwerk (The Lonileness of the Long Distance Runner) en verder vooral films waar ik niets mee kan en die stilistisch en thematisch alle kanten oplopen.

2,5*

heb ik ook wel. Veelzijdig zou je ook kunnen zeggen. Time Out, toch niet de minste, vindt dit dan weer de beste Richardson-film van allemaal. 't Kan verkeren.