Rois et Reine (2004)

Twee en een half uur Frans leed op de zondagavond. Gescheiden stel wordt afzonderlijk gevolgd en zij ontmoeten elkaar weer halverwege. Beide levens kennen hun tragiek: vrouw verliest eerste man een maand voor bevalling, man (Haar tweede echtgenoot) wordt voor tien dagen opgenomen in een psychiatrisch hospitaal. De kijker heeft met ze te doen, maar gaandeweg wordt duidelijk dat er een andere kant aan de verhalen zit en onze protagonisten niet in ieders ogen zielepieten zijn. Zij moeten dan ook door een paar pijnlijk confronterende scenes heen. Het interessante is dat de film de waarheid in het midden laat en niet teveel relevant verleden laat zien. Uiteindelijk heeft de kijker niet genoeg informatie op basis waarvan te kunnen oordelen. Daar gaat wellicht iets vergevingsgezinds van uit, meer dan dat het bevredigend is, maar deze snapshots van twee levens vond ik wel heel echt, herkenbaar, en troostrijk.

Het wordt de kijker niet bepaald eenvoudig gemaakt in deze psychologische, soms grappige film, huppelend tussen twee verhalen, waarbij de filmstijl deze is van een voortdurend tijdswitchen. Het duurt wel voor men er aan went en men zelf een lijn in het gebeuren kan steken. Iets te extreem, deze verhaaltrant, naar mijn gevoelen, waardoor toch wel wat spankracht verloren gaat. Gelukkig zijn er de veelzijdige Emmanuelle Devos en een werkelijk schitterende Mathieu Amalric. Film die zekerlijk aandacht verdient, maar dan is aandacht werkelijk geboden.

Na een Un Conte De Noel wilde ik graag iets meer zien van Arnaud Desplechin, maar wat is het moeilijk om aan zijn DVD's te komen. Uiteindelijk Rois et Reine in mijn collectie op kunnen nemen, waar ik allerminst spijt van heb. Wederom als een wervelwind spat de ellende van familie(s) van het scherm, in een bijna documentaire achtige sfeer, levensecht, maar af en toe afgewisseld met fictie, inclusief verwijzingen naar de Griekse mythologie. Vooral die verwijzingen vind ik altijd bijster interessant en dus zal ik 'm nog vaker moeten zien. Mooiste en meest kenmerkende passage vond ik het wegscheuren van de geschreven woorden van de vader over Nora, waardoor haar verleden alsmede de tragiek een bittere afdronk krijgt.
Vooral heb ik genoten van het waanzinnge acteertalent van zowel Devos als Amalric.

Arnaud Desplechin kreeg wat internationale erkenning na het met lof overladen 'Un Conte de Noël'. Ik kende hem ervoor niet, maar was er niet kapot van. Om ht nogmaals te proberen deze ooit voor weinig op de kop getikt. De film is tot op zekere hoogte vergelijkbaar met 'Un Conte de Noël' kwa lengte bijvoorbeeld, kwa acteurs ensemble. Maar belangrijker: thematiek (familieperikelen) en toon (eigenzinnig, plagerig) zijn absoluut te typeren als 'Desplechin'.

Gelukkig is deze film al wel een stuk beter. Met name omdat er veel meer focus in de film zit. Emmanuelle Devos is de centrale figuur en behalve de zijlijnen over het psychiatrische leven van haar tweede (inmiddels ex-) vriend (Almaric) focust alles op het leven van Devos. Het eerste deel is erg sterk. Gave actrice, gave vertolking. Helaas is het gedoe met Amalric weinig verfrissend. Op zich een fijn acteur, maar weinig bijzondere ideeën, te lang en het voegt te weinig toe.

Inmiddels zijn we dan wel ruim een uur tot anderhalf uur bezig. De verwikkelingen daarna zijn redelijk mooi uitgwerkt. Desplechin neemt immers zijn tijd. Maar het blijft vooral het personage van Devos dat boeit en de film draagt. Omdat het wat minder theatraal en uitzinnig is dan 'Un Conte de Noël'kon ik de film beter verteren (vergevingsgezind noemt Olaf K. het mooi). Maar Desplechin en zijn karakters zijn toch niet helemaal mijn ding vrees ik.

Prachtige film met wederom een prachtige Emmanuelle Devos, wat speelt die vrouw toch schitterend, bijna breekbaar. De film is groots opgezet, is een beetje te breedsprakig vind ik. Hij duurt lang, maar het lijkt wel alsof de maker er niet alles in kwijt kon omdat hij zóveel wil zeggen. Dat gevoel had ik voornamelijk op het einde. De opbouw is uitstekend, met de verhalen die door elkaar lopen, het is niet alleen maar kommer en kwel, de vader van Mathieu Amalric bijvoorbeeld vind ik echt leuk. Ik geef de film voorlopig 4 sterren en zal hem nog eens wat laten bezinken.

Goed. De titel verraadt het al : 2 verhaallijnen waarvan 1 luchtig (Rois Amalric) en 1 droevig (Reine Devos). Op papier heeft Devos een beter of geslaagder leven dan Amalric maar is in toon dus omgekeerd. Amalric is zeer goed door het personage sympathiek te spelen, een soort rebel tegen conformisme (zijn scenes met Deneuve zijn de beste) en heeft ook de mooiste emotioneel scene in waar hij uitlegt aan zijn zoontje waarom hij niet de vader/opvoeder kan zijn.

Rois et reine laat zich niet zo snel vatten maar gaat over relaties aangaan met verantwoordelijkheden die botsen met egoïsme. Regisseur Desplechin kiest voor een verhaalstructuur dat sketch matig aanvoelt (de overval, die scene waarin een hoofd van het orkest bekend Amalric niet uit te kunnen staan al die tijd, de scene met Devos en haar zoontje aan de watervallen) waardoor de verschillende achtergronden van de relaties en personages onvoldoende gekend zijn. Toch is de film bij wijlen komisch, onderhoudend en zelfs ontroerend.