The Shining (1980)

Ook weer in de bios gezien. Wist niet dat het de langere versie was, weet nog niet of deze versie dan ook echt beter is. Maar wat een genot deze film. Goed om te zien dat de zaal ook grotendeels vol zat, wat vaak niet het geval is bij klassiekers in de reguliere bioscopen.

Alweer in de bios? 5 jaar geleden ook al, toen naar ik meen wegens de 40th anniversary. Was overigens de lange versie die ik toen zag.

Vanavond in de bios na al die jaren opnieuw gekeken. Een paar opmerkingen.

Het was de lange versie, ik begreep de keus wat betreft de weggelaten scenes betreft goed. Die voegden weinig toe.

Bij tijd en wijle merk je dat films steeds meer vaart krijgen, waardoor deze soms iets verouderd aandeed.

Neemt niet weg dat het beginshot met begeleidende muziek en ook het laatste half uur nog altijd staan als een huis. En natuurlijk de scene met de liftdeuren.

Gisteren naar de bios.

Had laatst een "discussie" over oudere films en waarom er nu eigenlijk bijna geen toppers uitkomen die blijven hangen. Ik denk dat 1 van de redenen is; (jaja, ik weet het, meningen verschillen!!!) Tegenwoordig moet alles snel en volgepropt worden, terwijl hier neemt men de tijd en werkt naar een soort van finale toe. Ik heb heerlijk 2 uur en 20 in de bioscoop gezeten, waar ik bijvoorbeeld bij One battle after another, al na een uur op mijn klokje zat te kijken.

Ik denk ook niet (ondanks al die oscarnominaties) dat deze film over 45 jaar opnieuw wordt vertoond.

De tweede keer dat ik de film heb gezien na heel wat jaren. Mijn stem stamt uit oktober 2006 toen ik grotendeels mijn filmreis nog moest beginnen. De score blijft hetzelfde en sommige beelden zijn wel bijgebleven maar ik kan me indenken dat mijn score nu op een andere manier is vastgesteld. Alleen schreef ik toen nog geen stukjes dus oprecht geen idee meer.

Zoals zoveel films van Kubrick is dit eerst en vooral een film van de regisseur. Hoewel Nichsolon een overbekende (toch wel legendarische) rol speelt vond ik hem niet eens echt overtuigen. Het is al snel duidelijk dat er een steekje los zit maar echt geloofwaardig dat hij dat in dat hotel pas laat gaan vond ik het niet. Ook Duvall acteerde m.i. iets te ver buiten het realisme.

En toch, dat stoort niet eens. De film duurt 140 minuten en kijkt vrij soepel weg al beginnend met die prachtige indringende muziek, de landchappen en dat hotel dat voor Kubrick een dankbare locatie is waar hij helemaal los kan gaan met de steadycam en zijn geluid (dat fietsje nu eens over de houten vloeren en dan weer over tapijt). Wederom een bijzondere kijkervaring die echter niet overdondert. 4,0*.

Ik vond de laatste alinea op zich wel lyrisch. Tenminste, 'bijzondere kijkervaring' (en dan niet cynisch gebruikt) scoort bij mij wel hoog al snel. En soms wil ik weleens ergens een nadruk op leggen dat een groot deel van mijn review wordt, op iets positiefs in een matige film of iets negatiefs in een goede film. Het is maar net waar ik zin in heb voor de afwisseling.

Ok dat is duidelijk,dank voor je antwoord

Voor het eerst gezien in 2007. Het moge duidelijk zijn dat ik als 10-jarige hier veel te jong voor was. Slapeloze nachten heb ik er gelukkig niet aan overgehouden, maar een prettige zit vond ik het niet. Tevens was ik denk ik nog te jong om de film aan te kunnen. Het beeld dat op de poster geschetst staat, is lange tijd ook zowat het enige geweest dat ik me ervan kon herinneren.

Jaren later, in 2013 zo te lezen (handig, dat MovieMeter!), opnieuw gezien en de waardering steeg. De film is me sinds die kijkbeurt ook beter bijgebleven. Ik heb hem sindsdien tussendoor nog wel eens de revue laten passeren, meestal in combinatie met het verdienstelijke Doctor Sleep. Zeker in de maand oktober zie ik graag films uit dit genre voorbijkomen, dus het leek me mooi om dit jaar ook The Shining nog eens opnieuw te bekijken.

Ik denk dat ik toch wel moet concluderen dat dit mijn favoriete horrorfilm is, wellicht op de voet gevolgd door Halloween en The Exorcist. Wat The Shining vooral heel goed doet is zo'n onbehaaglijke sfeer creëren dat het bijna voelt alsof je zelf in het hotel opgesloten zit. Dat begint al bij het allereerste shot van de weg die de auto aflegt naar het hotel. Mooi ook hoe er vervolgens nog niet zo veel aan de hand lijkt tijdens de rondleiding en het vooral een hotel lijkt waar je graag een keer een vakantie naar zou boeken, maar dit abrupt omslaat zodra de familie alleen achterblijft. Je vergeet dat je naar een film zit te kijken: je focust je volledig op de personages die door de fraai ogende, doch zeer koude gangen van het immens grote hotel struinen. Doordat de film speelt met het concept van realiteit (en later, zo blijkt, tijd) weet je als kijker ook nooit helemaal wat je kan verwachten, waardoor je de meest absurde scènes voor je kiezen krijgt. Toch zitten hier al effectief akelige scènes tussen, zoals de befaamde vrouw in kamer 237.

Het is natuurlijk wachten tot er iets knapt en de climax is dan ook absoluut de moeite waard. Alle onderhuidse spanning die tot dan toe voelbaar was, komt ook echt naar buiten, met onder meer een Jack Nicholson die eruit ziet alsof hij daadwerkelijk geschift is geworden, Shelley Duvall die het begrip 'wanhoop' een nieuwe dimensie geeft en een soundtrack die de boel lekker opstookt. Het hele tafereel doet je op het puntje van je stoel belanden, met natuurlijk de onontkoombare finale in het doolhof als kers op de taart. Schitterend! Prettig om naar te kijken is het niet gelijk, maar de wereld en ambiance die Stanley Kubrick hier creëert is echt fantastisch.

Als je me vraagt wat de film beter had kunnen doen, kan ik daar geen antwoord op geven. Ik snap het punt dat Stephen King maakt over dat Kubrick erg royaal met het bronmateriaal is omgegaan, maar mijns inziens heeft het een verbetering opgeleverd. Ik ben dankbaar voor het boek, want zonder was deze film er nooit gekomen. Ik heb echter tijdens het lezen nooit het ongemak ervaren dat ik wél ervaar tijdens het kijken naar deze film. Ook de geleidelijke aftakeling van Jack Torrance had niet gewerkt met Nicholson in de hoofdrol, die toch altijd al iets 'duivels' uitstraalt. Prima dus dat hij al in het begin al wankel lijkt en het hotel net het extra zetje vormt dat nodig was. Overigens wordt dit ook deels ondervangen door de suggestie dat Jack hier al in een vorig leven (of vorige levens) heeft rondgedwaald. Kubrick heeft wat mij betreft stuk voor stuk de juiste keuzes gemaakt.

Gewoonweg een ijzersterke film, die me keer op keer weet te boeien en mijns inziens binnen dit genre vooralsnog ongeëvenaard blijft. Verhoging met de laatste halve ster lijkt me niet meer dan terecht.

5*

"Redrum. Redrum. Redrum."

De tweede of derde keer dat ik deze nu zag, en het blijft niet de abolute topfilm voor me, maar uiteraard wel een zeer goede die ik een beoordeling tussen 3,5 en 4 geef. Wetende ook dat een bepaalde scène wel 127x opnieuw moest geschoten worden opdat Shelley Duvall onder enorme stress zou staan en haar uitputting en angst zo realistisch mogelijk zou ogen, dan besef je wel dat het tot in de puntjes juist diende te zitten voor de regisseur. En ja, het huiveren zit er goed in bij bepaalde stukken. En creepy mysterieuze zaken ook, dat is uiteraard wel het handelsmerk van Stephen King. Maar ik vind het wel wat een misser hoe het koppel overkomt bij aanvang, voor ze naar het hotel gaan. Jack lijkt al een enorme hufter en vrouwlief Wendy een wat onvolwassen iemand. Mogelijks is dit de bedoeling wel, maar daardoor lijkt Jack's gedrag wat later in de film niet eens zo verrassend en amper een gevolg van isolatie of iets bovennatuurlijk.

'k Begrijp dat het kan bedoeld zijn als spelend met de grens tussen het bovennatuurlijke en psychologisch realisme, maar daartoe zien we dan zo meen ik al vrij snel te veel zaken richting het ene, waardoor je nu niet meteen in twijfel bent. Je kan natuurlijk die zaken nog toeschrijven aan mentale instorting door de zogenaamde cabin fever, maar je hebt z'n zoontje al een gesprek zien houden met Hallorann rond hun speciale gave, én z'n visioenen al te zien gekregen. Er zijn alleszins tal van films die dat veel langer of zelfs een hele film lang wel in het midden weten te houden, en dat spreekt me meer aan. Door dit alles blijf ik vooral achter met een gevoel van "ja, best creepy allemaal, hier en daar verbluffend camerawerk, toffe locatie met het aanpalende doolhof en zich allemaal afspelend bij een grote sneeuwstorm die de communicatiemiddelen flink verstoort, maar meer gelaagdheid zit er niet zo in." The Innocents (1961) doet dit zo vind ik toch wat boeiender.

Wel zit er met het Overlook hotel gebouwd op indiaanse begraafplaats (uit welk Stephen King verhaal kennen we dit nog? - al zou dit niet uit het boek komen en dus door Kubrick zijn toegevoegd aan het verhaal, en zette het S.King aan tot dat andere welgekende boek) wel iets bijzonders, waarover de hotelmanager al kort aanhaalde dat bouwvakkers tijdens de bouw ervan reeds aanvallen af te weren hadden. Het hotel dus als visuele metafoor voor een Amerikaanse geschiedenis vol geweld en de neiging om dit bloederige verleden te 'overlooken'.

Door hier wat te hebben zitten lezen nu wel benieuwd geraakt naar wat je allemaal extra krijgt in de extended version?

Overigens vraag ik me ook nog af in hoeverre de film Passengers (2016) de mosterd wat haalde bij The Shining? Naar mijn gevoel zijn er heel wat zaken uit deze die daarin terugkomen. Wel een geluk dat The Shining niet ergens rond of in de nillies uitkwam, of we kregen al lang The Shining 2, 3, 4, 5, ... . Misschien nog een ideetje voor The Asylum...

Bijpassende song:
Saga - Mouse in a Maze (1979)

Wel gek wat mensen zo allemaal menen te zien in een film. Maar dat zoontje Danny een trui draagt met Apollo 11 erop vind ik wel hilarisch.

Verder viel m'n oog in deze film ook enorm op de honkbalknuppel of baseball bat. Deze is gesigneerd door Carl Yastrzemski of kortweg Yaz (ik dacht eerst aan Cal Ripken), die uitkwam voor de Boston Red Sox (tussen 1961 en 1983). Als geboren en getogen New Englander zijn de Red Sox de favoriete club van Stephen King, die een enorme passie heeft voor baseball. Mooi eerbetoon wel aan de auteur, want in het boek verdedigde Wendy zich niet eens met dit soort wapen. Overigens merk je ook daarin hoe veel oog voor detail Kubrick in z'n films stak, want de knuppel betreft een kleiner model, op maat van kinderen. Omdat deze uiteraard aan Danny zal toebehoren.

Een pluim ook nog wel voor de muziek. Altijd leuk om bv. Béla Bartók te horen.