Asha Jaoar Majhe (2014)

Won in Venetië een prijs voor beste debuut, en dat lijkt me niet meer dan terecht. Zeer zelfverzekerde mooie film. Zonder dialoog maar toch zeer verhalend en vol mooie details waardoor het een zeer toegankelijke film ook is, die in mijn ideale wereld hoog zou moeten kunnen eindigen in de publieksscore. Terwijl de zorgvuldigheid en de ambitieuze composities van beeld En geluid het ook nog meer maken dan een gemiddelde toegankelijke publieksfavoriet. Simpel hoeft niet altijd slecht te zijn. Als je deze film ziet, zou je zegen, in tegendeel! Zeer grote algemene aanrader dus voor deze IFFR editie.

(Erg sympathiek en welbespraakt ook in de q&a, iemand om in de gaten te houden)

Ik vond m nogal niksig. Je volgt de dagelijkse gang van een man en vrouw in Calcutta. Er zit wel een zekere boodschap en lijn in maar das niet heel overtuigend. Wat het toch net voldoende maakte voor mij waren een aantal leuke shots incl eindscene en dat het best behaaglijk kijkvoer was door het gestage tempo en stilte.

Als ik aan Indiase film denk, dan krijg ik de bibbers: druk, romantiek, zingen (lees: Bollywood).

(akkoord ik kan ook aan andere dingen denken, zoals Satyajit Ray, maar voor het retorische contrast doe ik dat gemakshalve even niet)

Maar gelukkig kan men er ook verstilde, gevoelige, sensuele films maken. Ongelooflijk sterk debuut van Sengupta. Ronduit indrukwekkend hoe de man regie, camera, montage, geluid en mise-en-scene al zo meesterlijk beheerst kan laten samenkomen.

De film overtuigt me vooral in het creëren van verschillende tempi in beeld, montage en geluid. Op die manier weet het de qualia van het menselijk bewustzijn door middel van film op te wekken. Geen grote verhalen, met helden, geweren en explosies. Veeleer kleine gebaren, alledaagse rituelen; de kleur en textuur van materialen; de subjectieve beleving van ruimtelijke en temporele dimensies. Het tempo van de films als geheel is redelijk traag, maar als je er als kijker gevoelig voor bent (dwz, jezelf afstemt op de traagheid en daarbij nog eens lekker in de film zit), dan zijn er eigenlijk juist veel (minimale) tempowisselingen voelbaar. Dit werkt dmv montage, en vooral ook door de geluidband waarop continu muziek, straatgeluid, ventilatoren, machines etc. hoorbaar zijn.

Klein minpuntje is voor mij het script. Ik vind de achtergrond van de onrust rondom de werkloosheid eigenlijk maar een onnodige afleiding, het wordt verder ook helemaal niet uitgewerkt en de hoofdpersonen lijken er eigenlijk ook geheel niet mee bezig te zijn.

Buiten dat ze tweeverdieners zijn om rond te komen is dat inderdaad niet Echt het thema, de achtergrond van de protesten is net als vele ander auditieve en visuele details het scala aan indrukken van het Calcutta uit zijn jeugd dat de regisseur met deze film heeft willen vangen. Bengalen is een regio die zich net als Frankrijk kan roemen op een traditie van protesten om vanalles en nog wat.

Qua trage tempo kan je zeggen dat de hele film in het thema staat van wachten. Juist in een moderne wereld waarin overal afleiding is, gaat het deze film om wachtten. Juist ook natuurlijke processen als het ondergaan van de zon, die zolang duurt als dat ze duurt, laat hij daarom zien. Het dicteren van het tempo doet hij dus heel bewust, met de ultieme play-off aan het einde, maar tegelijkertijd is het toch heel makkelijk om je daaraan over te geven door de natuurlijk voelende opbouw, de vele details... Voor iemand die meer uit de grafische vormgevingshoek en schilderkunst dan uit de filmwereld komt, is het inderdaad uiterst zelfzeker. En ook letterlijk een labour of love, gemaakt met eigen geld en zonder enige verwachtingen van distributie... Zeer knap.

Precies beavis, gemotiveerde traagheid (in tegenstelling tot slow-pour-le-slow).

En hier kun je de link met Fred Kelemen vinden.

De eerste naam op het 'dank'-lijstje van de aftiteling. Ik was niet eens verbaasd, want heb al snel aan Verhängnis en het openingsshot van Frost moeten denken - tijdens het kijken. Sengupta doet in de opening al zo'n lange rijder (voor Kelemen begrippen een korte) - langs een afbladderende muur. Ook heel erg een kenmerk.

Nu ik Birdman vandaag zag; daar doet Lubezki iets totaal anders dan Kelemen (beide knap), waarmee ik maar wil zeggen dat een aftastend shot van Kelemen direct herkend kan worden. En zo deed Sengupta er een aantal.

Voor mij hét hoogtepunt van IFFR, ik moet het einde nog laten bezinken. Op het moment dat ik het zag was het zeker niet mijn keuze (ik zat ervoor nog op 5.0*), maar nu ik er zo over nadenk is het toch ook wel mooi. Je kunt als Indiër natuurlijk moeilijk je filmische afkomst verraden. Dan past dit beter dan een mathematisch-Bressoniaanse conclusie. Als er ooit een kans is om het te herzien sluit ik die 5 alsnog niet uit.

Lijkt me trouwens sowieso een film die kan worden aangekocht. Ik kan me niet voorstellen dat dit niet uit de kosten zal komen.

Dat einde is zeker heel mooi (ook in de zin dat het eerder al even kort was aangekondigd in een droom-scene) en typisch voor India. Je noemt zelf een Bresson conclusie, maar wat ook heel erg op de loer ligt is een Hollywood conclusie waarbij men elkaar in de armen vliegt oid. De regisseur vertelde dat hij nooit zag dat zijn ouders elkaar kusten of de hand vasthielden (liefde komt tot uiting door kleine dingen voor elkaar te doen), dus zo'n einde zou totaal niet passen.

Maar ik had genoeg gehad aan de glimlach op zijn gezicht. Dat is voor mij het strenge einde. Maar ik bedenk me dat het erg Europees is om het zo kaal te doen. Hollywood was natuurlijk helemaal mis, dus deze Indiase elegance was op zich wel mooi, maar toch ook wel iets té zoet in vergelijking met het monotone arbeidersleven. Al kan ik dat in de Bollywood-traditie of andere Indiase traditie wel plaatsen.

Dus wat ik zeggen wil is eigenlijk: hij is blij haar ook een keer te treffen bij de afwisseling van hun diensten. Uit het begin kun je concluderen dat dat niet dagelijks is, dus is hij blij en ik zou ook gaan stralen als ik zo'n knappe vrouw had (tsjonge, wat een plaatje weer die Chatterjee) en terugdenkt aan de basis van je relatie en de trouw en zekerheden van het huwelijk. Die glimlach is dus wel erg relevant - en voor mij voldoende.

ik interpreteerde het kopje koffie waar de film mee begint en eindigt wel als onderdeel van het dagelijkse ritueel, jij niet?

Interessant.

Leuk om weer eens wat anders uit India te zien. Bollywood is niks voor mij, de moderne Indische genrefilm is wat meer m'n ding maar arthouse ben ik nog niet zoveel tegenkomen. Wel al eens een klassieke Satyajit Ray, maar da's toch ook weer wat anders.

Vond deze Labour of Love niet zo'n héél unieke films verder, maar dat komt omdat ik doorgaans niet zoveel heb met de slow cinema films. Het doet me meestal weinig en deze leek op heel wat punten netjes binnen de grenzen van het genre te vallen.

Behalve dan dat het visueel wel duidelijk beter is. Nog steeds wat te obvious soms (vogeltjes, een ondergaande zon, veel structuren), maar kleurgebruik, camerawerk en contrasten zijn erg scherp en nadrukkelijk. Helemaal wegzinken in deze film lukte niet, maar er viel genoeg moois te bewonderen waardoor ik telkens wel weer de aandacht erbij kon houden als die dreigde weg te vallen.

Het einde is ook erg mooi, dat hielp ook nog wel een beetje, zeker omdat het breekt met de verwachtingen die bij een film als deze horen. Niet geheel mijn ding, maar wel absoluut de moeite en goed uitgevoerd.

3.0*