Bergmál (2019)

Vanaf 7 november in de bioscoop (De Filmfreak)

Ja, een heel bijzonder portret van "de IJslandse samenleving".

Zelf vond ik het bij tijd en wijle wel ontroerend of/en grappig, maar over het algeheel waren het toch te veel flarden in een te kort tijdsbestek.

Of beter gezegd: veel te veel flarden in een te lang tijdsbestek.

Uiteindelijk vat je wel dat het gaat om het weergeven van de IJslandse (Reykjavikse) samenleving in de periode van vlak voor kerst tot net na oud en nieuw, maar het overschot aan scenes maakt het toch moeilijk om de film als geheel te zien en te beoordelen.

Maar de paar scenes die zijn blijven hangen, waaronder die met die twee pianospelende meisjes, maakte dan weer wel indruk.

Moeilijke film voor iemand die geen affectie of ervaring met dit soort dingen heeft.

Heel gaaf! Ronduit knap hoe beladen en veelzeggend sommige van de toch zeer korte fragmenten zijn. Uiterst fraai staaltje (ultra)korte visuele story telling.

Ik vond het slaapverwekkend

56 scènes die gemeen hebben dat ze zich afspelen in IJsland in de aanloop naar Kerst en die stuk voor stuk zijn gefilmd als een tableau vivant, met een statische camera. De shots zijn nauwkeurig uitgedacht, waarbij het vaak zo is dat zowel links als rechts in beeld iets noemenswaardigs gebeurt. Knap gedaan en er zijn best fraaie momenten bij, maar de meeste scènes zijn hooguit een beetje amusant en vaak nietszeggend waardoor ik, ondanks de schoonheid van de cinematografie, vaak mijn schouders ophaalde en me afvroeg wat regisseur Rúnar Rúnarsson met dit alles wilde zeggen. Vorm wint het in ieder geval van inhoud en dat zal ongetwijfeld bepaalde filmliefhebbers bekoren. Ik behoor niet tot die groep.

De film bestaat uit 56 scenes die geen verband met elkaar houden behalve dat ze elk iets laten zien van het leven in IJsland in de laatste dagen van het jaar. In tegenstelling tot de enigszins vergelijkbare tableaux-films van Andersson vond ik bij deze film echter de beelden niet esthetisch prikkelend, geen enkele scene lijkt iets te willen zeggen en er zit ook geen absurdistische humor in. Soms laat een film simpelweg het leven zien dat zich dan opeens bij wijze van een mystieke ervaring aan je openbaart omdat de film je dwingt voor het eerst echt te kijken, maar ook dat is hier niet het geval. Of: een film als Donbass (2018) - MovieMeter.nl laat ook slechts scenes uit het leven van gewone mensen zien maar dat leven in Oekraïne is bizar wegens de oorlog en de film heeft gelaagdheid en een boodschap. Deze film heeft dat alles niet: de film laat gewoon het leven van gewone mensen in het gewone IJsland zien hetgeen interessant zal zijn voor hartstochtelijke fans van IJsland maar verder voor niemand. Zelfs een film van slechts 79 minuten duurt dan heel lang. Ik heb niet kunnen ontdekken wat de film wil zeggen: ondanks dat het thema Kerst en Oud/Nieuw is heeft de film geen kerstboodschap, zelfs geen antikerstboodschap.

Tijdens de film zat ik op 2 sterren maar omdat een enkele scene wel amusant is, gewoon omdat het leven soms amusant is, omdat er enorm veel acteurs aan het werk zijn geholpen met deze film (elk van de 56 scenes vergde nieuwe acteurs) en omdat ik in een goede bui ben doe ik er een halfje bij.

Ergens is het wel leuk, dat op deze manier het IJsland van 2019 is vastgelegd voor de volgende generaties, want al was het fictie, het waren allemaal realistische scènes, uit het leven gegrepen. Misschien dat het over vijftig jaar heel leuk is om te zien: zo leefden de mensen daar toen. Ik denk dat het voor mij persoonlijk leuker was geweest als ditzelfde idee was uitgevoerd in een ander tijdvak of op een andere locatie, buiten de westerse wereld.

Stel je voor dat ze in 1100 al films konden maken en dat elk land elke tien jaar zoiets zou maken als Echo. Dat zou fantastisch zijn. Maar IJsland anno 2019 is voor een Nederlander anno 2019 nogal een saaie keuze.

Toch heb ik mij niet verveeld, juist omdat de scènes elkaar zo snel opvolgden. Een op de vijf (misschien ben ik ruimhartig) was echt leuk of ontroerend of interessant, de rest opvulling - maar misschien was die opvulling ook wel nodig om de rest te laten schitteren.

Nee, niet waar ik op hoopte. Te fragmentarisch, te korte stukken. Te weinig bagage.

Wilt u IJsland leren kennen, zie dan voor de trip Noí Albinoí of Of horses and men.

Voor richting de kerst beschikbaar voor Cineville On Demand-kijkers.

Eerder ontgoocheld de film uitgekeken. Ik heb geen probleem met korte sketches, integendeel zelfs. Maar dan geef ik toch eerder de voorkeur aan kwaliteit dan aan kwantiteit. 56 waren er het? Van amper een paar minuten, dat is best veel om voeling te krijgen.

Of ik nou iets meer ben te weten gekomen over IJsland? Ik weet het niet. Wel interessant was het authentieke alledaagse. Maar voor je het wist, was het al voorbij. Jammer.