Metronom (2022)

Vanaf 27 april 2023 in de bioscoop (September Film)

EDIT: verplaatst naar 11 mei 2023.

Verder lezen

In 1972 heeft Nicolae Ceaușescu de touwtjes stevig in handen in Roemenië. Enkele examenkandidaten komen bij elkaar om te luisteren naar het Roemeens gesproken muziekprogramma ‘Metronom’ dat te horen is op Radio Free Europe, ook al moet een van hen daarvoor op een omslachtige manier, via een tussenpersoon, een brief laten verzenden. De jongeren kunnen de gevolgen van deze daad niet overzien. De introductie duurt wat lang. Wanneer de vrienden door leden van de Securitate worden opgepakt en opdracht krijgen om een verklaring te schrijven en te tekenen, wordt dit een stuk interessanter. Helaas doet Belc weinig met de spanning die hij in dat deel weet op te bouwen. Hij lijkt zich vooral te hebben gericht op twee seksscènes die, dat vermoed ik in ieder geval, dienen aan te tonen dat hoofdpersoon Ana [Mara Bugarin] door datgene wat zich tussen die scènes heeft afgespeeld een persoonlijke groei heeft doorgemaakt. Ondanks sterk acteerwerk van de jonge cast wekt dat weinig interesse op

Had net iets intenser qua spanning moeten zijn. Nu te braaf. Vooral die scène met de Securitate.

Aardig beeld van de rebellerende jeugd van toen in een dictatuur dat helaas niet altijd evenveel boeit. Zeker de eerste drie kwartier is de film zelfs saai te noemen. Visueel weinig te beleven en de personages zijn ook niet heel bijzonder. Dan echter wordt de film wel beter. Sowieso met wat muziek tijdens dat feestje (leuker om naar te kijken) en zeker de tweede helft om te zien hoe er druk op individuen wordt gelegd en er niet eens veel druk (althans eigenlijk geen of nauwelijks geweld, puur psychisch en al snel is het geregeld) nodig is om mensen weer in het gareel te krijgen. Daarmee zegt en toont de film enorm veel interessante dingen (op een fijne observerende en statische manier die goed goed), alleen jammer van de saaie vorm in vooral de eerste drie kwartier. 3,0*.

Wel een interessante kijk hoe het er aan toe gegaan zou kunnen zijn ten tijde van de communistische periode van Ceaucescu. Nu, in Oost-Duitsland zou je soortgelijke taferelen en controles gehad hebben, maar het is boeiend om het ook eens te aanschouwen vanuit Roemeense hoek.

De meest beklijvende scènes zijn die toch wanneer ze gedwongen worden een 'opstel' te schrijven. Het lijkt vrijblijvend, maar dat is het allerminst. Het is vrij intimiderend en afwijkend gedrag wordt niet getolereerd. De minste weerstand wordt onderdrukt en dan blijkt al gauw dat het menens is. Er wordt ook niet geaarzeld om familie mee te betrekken om extra druk te zetten.

Voor de rest wordt de film herleid tot lange statische beelden en ging de vaart er wat uit. Het eerste gedeelte van de film kent misschien een te lange aanloop. Voor sommigen zal het kalf dan al verdronken zijn nog voor het goed begint. Jammer.

Moedige en toch ook wel boeiende film van Roemeense bodem, over jongeren die (heel voorzichtig) in verzet komen tegen het Ceausescu-bewind en door de 'staatsveiligheidsdienst' Securitate in het gereel worden gebracht. Is natuurlijk niet nieuw, maar het is toch goed als een jonge filmmaker zich bezig houdt met de (vaak verschrikkelijke) geschiedenis van zijn land.

Vooropgesteld, het is geen topfilm. Het speelt zich af in 1972. De inleiding, dat feestje, de aanleiding, de individuele positie van de leerlingen, het duurt allemaal veel te lang. Vooral dat feestje met zijn vervelende popmuziek en dat zouteloze gedans vond ik irritant, Maar zo vermaakten jongeren zich toen. Centraal staat Ana, die zich afvraagt wanneer een jongen komt op wie ze verliefd is. Het duurt dik een uur er wat gebeurt. De jongeren worden aangehouden door de geheime dienst en moeten een verklaring te tekenen. Ana weigert dat en brengt daarmee zichzelf en haar ouders in de problemen.

Ik was in 1972 zelf in Roemenië. Dat was geen pretje. Ze hielden daar niet zo van westerse toeristen en contact met Roemenen was al helemaal uit den boze. Het gebeurde natuurlijk toch wel en dat was leerzaam. Maar meer zoals je een groot strafkamp bezoekt. Je bent blij als je er weer uit bent. Dat vonden de Roemenen toen ook. Maar ze moesten nog bijna twintig jaar wachten op de bevrijding.

Schitterend en ontroerend, een schrijnende indruk van leven onder de duim van een dictator, die kleur krijgt door de jeugdige geest van de studenten die centraal staan. Ontzettend benauwend ook, maar desondanks leefde ik constant mee met deze jongeren. Films over dit onderwerp blijven mijn interesse wekken, over welk regime het ook gaat. Bekijk ook zeker deze titel eens om te zien hoe deze heerschappij kwam te wankelen.

Ik ga uitgebreider in op Metronom in mijn nieuwste recensie. Veel leesplezier!