Lightning over Water (1980)

Vooropgesteld: dit is zeker geen documentaire. Ray en Wenders hebben de hele film vooraf zorgvuldig gescript.

Het is een beetje hinken op twee gedachten. Enerzijds is het aandoenlijk en aangrijpend om Nicholas Ray te zien in de laatste weken van zijn leven: soms vitaal, soms een rochelende bejaarde man (maar ja als je ziet hoeveel hij rookt). Anderzijds is het zo'n typisch zeurderig Wenders ego-document. De balans sloeg na het lezen over het productieproces in een Nicholas Ray biografie ("An American Journey") door in de tweede richting.

Nicholas Ray had vooraf met zijn zoon bedacht een vader-zoon film te maken. Volgens Susan Ray (Ray's vierde vrouw die ook in de film te zien is) is Wenders met het idee aan de haal gegaan en heeft er een Wenders film van gemaakt. Zo'n talmende, zelfingenomen zeurfilm. Waarbij Wenders in alle opzichten de boventoon voert en de schijn ophoudt dat Nicholas Ray (zijn held, dus toch een surrogaat vader-zoon) centraal staat.

Elia Kazan en anderen die Ray in die tijd nog bezochten zeiden geschokt te zijn wat Wenders allemaal van Ray vroeg. Hoewel Ray ook niet vies was om zich kraniger voor te doen dan hij werkelijk was.

Hinken op twee gedachten dus, maar ik heb vooral genoten van sommige ongelofelijke opnamen van Ed Lachman. New York is een fraaie stad, dat blijkt maar weer eens.

Ook zonder die biografie kwam ik deels tot dezelfde conclusie. De film is overduidelijk grotendeels gescript en nogal duidelijk een vormexperiment van Wenders. Ray wordt als onderwerp vaak overschaduwd door de vorm en zodra de vorm een beetje naar de achtergrond verdwijnt of de film wat speelser is is hij meteen wat beter. Ik verlangde regelmatig naar een bijna conventionele documentaire waarin Ray alles kwijt had gekund. Maar Wenders lijkt een echt ontroerende of boeiende film zelf constant in de weg te zitten. Typisch een film waarvan de omschrijving veel interessanter klinkt dan de film helaas is.

Ik hou het ook op 2.0*