Wildwechsel (1973)

TV-film van Rainer Werner Fassbinder. Te lang geleden gezien om er nog een oordeel over te kunnen vellen. Maar zeker niet slecht in mijn gedachten.

Het verhaal schijnt gebaseerd te zijn op een ware gebeurtenis en was, voordat het verfilmd werd, al als theaterstuk in Duitsland te zien. Het in de kern trieste melodrama was, hoewel het koel en simpel verfilmd werd, geen gemakkelijke productie en ik was ambivalent over het resultaat, dat sublieme, aangrijpende, cartooneske en onconventionele delen bevatte, maar aan de andere kant zeker ook een paar smakeloze scènes.

Een vergeten, maar hier goed gewaardeerde tv-film van Fassbinder. Met een wulpse Eva Mattes en een klein rolletje van Fassbinders muze Hanna Schygulla, als de gynaecoloog van Hanni. Ik moest het doen met een VHS-kopie van een matige kwaliteit, en dat speelt toch ook wat mee in de beoordeling. Jong meisje valt op oudere man (hoewel, hier nog maar negentien), daar zijn filmers dol op. En ik kan me zo voorstellen dat Fassbinder zijn ogen niet van de toen 18-jarige Eva kon afhouden.

Ze speelt de 14-jarige Hanni, die wel wat ziet in de 19-jarige introverte Franz. Ze doen 'het' in een hooiberg, maar het is wel Eva die de leiding heeft. Als Franz wordt verraden door een van zijn vrienden wegens seks met een minderjarig meisje belandt hij in de gevangenis. De vader van Hanni is er van overtuigd dat Franz zijn dochter heeft verleid en loopt met moordzucht rond. Maar in feite is het precies andersom. Als Franz uit de gevangenis komt, zetten ze hun relatie voort. Als Hanni zwanger raakt en haar vader op een kans wacht om Franz opnieuw aan te geven, koopt Hanni een pistool en zet Franz aan om haar vader te vermoorden (is toch al weggegeven door de inleiding). Uiteindelijk gaat Franz voor jaren de cel in en gaat Hanni vrijuit. Als haar kind dood wordt geboren concludeert Franz dat er nu niets meer is dat hun bindt. Het was geen liefde, maar iets lichamelijks, geeft Hanni als antwoord.

Mooi drama, maar het heeft ook iets schematisch in zijn uitwerking. Ook de personen zie je vanaf een afstand. Aardig is dat deze film zijn Oost-Duitse tegenhanger kreeg in de film Verbotene Liebe uit 1989, van Helmut Dziuba, met een piepjonge Julia Brendner, die toen inderdaad nog maar veertien was. Waar het bij Fassbinder gaat om individuele keuzes, gaat het in Verbotende Liebe vooral om de reacties van de (toen nog net communistische) maatschappij, d.w.z. de school, de ouders, de dorpsgemeenschap, begrip en onbegrip, veroordeling en tolerantie. Wat de betrokkenen er zelf van vinden doet niet ter zake. Ook in die film belandt de jongen in de gevangenis.