Machuca (2004)

Dat jij dat zegt kan ik begrijpen

In 1970 werd de socialist Salvador Allende tot president verkozen in Chili. Op 11 september 1973 pleegde hij volgens de officiële bronnen zelfmoord na de staatsgreep van Pinochet, die gesteund werd door de CIA. Dit conflict draaide rond de grote ideologische tegenstelling van de Koude Oorlog: socialisme tegenover kapitalisme. Dezelfde periode komt aan bod in Het huis met de geesten van Isabel Allende.

We beleven deze historische omwenteling door de ogen van tiener Gonzalo Infante. Zijn familie behoort tot de blanke hogere middenklasse en is tegen Allende. Ze overwegen het land te verlaten.

Een aanhanger van Allende is de onderwijshervormer Father McEnroe. Hij brengt arme en rijke kinderen in dezelfde klas onder. Daardoor wordt de mesties Pedro Machuca een klasgenoot van Gonzalo. Ze raken bevriend. Machuca's nicht Silvana scheldt Gonzalo uit voor rijkeluiszoontje, maar met haar beleeft hij zijn eerste kus. Zij doet ook de uitspraak "Dronkaards en kinderen spreken altijd de waarheid" - een prachtige oneliner, al denk ik niet dat hij altijd klopt. De vraag is of deze klasseoverstijgende vriendschap stand kan houden na de machtsgreep van Pinochet.

Voor Andrés Wood is dit de film die hij moest maken. Hij groeide zelf op in Chili in die periode. Gonzalo Infante doet me denken aan Louis Seynaeve in Het verdriet van België, ook een tienerjongen tegen een historische achtergrond. Het verdriet van Chili is dit eigenlijk.

Mooie film die met de minuut beter wordt, en dat gaat zo door tot aan de aftiteling. Zonder te weten waar de film precies over ging begon ik eraan, het begin was dus even zoeken voor mij en de kracht van de film ontging mij op dat moment, maar uiteindelijk sleepte het me helemaal in het verhaal.

Het is een soort van coming of age film-die zich afspeelt op de vooravond van de machtsgreep in Chili. Over het acteerwerk van de drie tieners valt niets te klagen, hun relaties, verschillen en overeenkomsten maken de film juist zo boeiend. Een hele ruime 3,5*, richting 4*.

Interessante film waarbij een vriendschap ontstaat tussen twee tegengestelde tieners. Niet voor het eerst verfilmd waarbij de kloof tussen arm en rijk, tussen diegene die alle mogelijkheden heeft om zich te ontplooien en een andere die dat niet kan, wordt uitgespeeld. Wat ik echter het meest interessant vond was de historische context van de film ergens begin jaren 70 in het explosieve Chili. We spreken van de periode van de linkse president Allende en de naderende door VS gestuurde coup om de rechtse Pinochet in het zadel te krijgen. Het drijft ook de vriendschap tussen Pedro en Gonzalo op de spits.

Graag naar gekeken en ook de school die apolitiek trachtte te zijn neemt een belangrijke plaats in in de film. Sterk acteerwerk. Sereen, warm, maar tegelijk onthutsend hoe politiek meningen stuurt en polariseert.