Shukujo wa Nani o Wasureta Ka (1937)

Op 1 november is het ideale moment om aan mijn dochter uit te leggen wat het verschil is tussen traditie en marketing. Halloween = marketing, het graf van je dierbaren bezoeken = traditie. Mijn dochter knikt zoals het een goede soldaat betaamt en marcheert terug naar haar kamer om verder te ontwikkelen in de kunst der computerspelletjes. Ze heeft immers met beiden niks te maken en ik vraag me af of ik daar nu gelukkig om moet zijn. Ook is er de traditie ten huize cinemanukerke dat er vandaag een film van Yasujiiro Ozu wordt opgelegd. Omdat we vandaag eraan herinnerd worden dat familie belangrijk is. Omdat we familie als vanzelfsprekend ervaren tijdens het leven en slechts als een gemis na het heengaan en ik heb ook dat gevoel bij veel films van Ozu.

What the lady forget ? is een comedy die afspeelt in de pre war periode van Japan. In tegenstelling tot zijn meer serieuzere (en beroemdere) jaren '50 films houdt Ozu het hier luchtig en kort. Het voelt aan als een tussendoortje. Maar onder deze frivole settting schuilen er toch weer troebele familie relaties. Het bezoek van een nicht, een vrijgevochten jonge vrouw veroorzaakt spanningen in het huishouden. De strijd tussen modern en traditie is ook hier aanwezig. De nicht verbaast (ze wil auto rijden) en ergert (ze rookt en drinkt) vooral de vrouw des huizes, een bazig type dat steeds haar zin wil krijgen en haar vrije tijd passeert met roddelen in het bijzijn van haar zusters. Zelfs de man, een professor verkiest af en toe eens te vluchten en heeft meer begrip voor zijn nicht. Vooral de eerste helft zoekt naar de grappige situaties (bv niemand van de volwassenen kan het vraagstuk van de schooljongen oplossen behalve een schoolkameraad) maar de tweede helft komt wat donker (geheimen, spanningen, misverstanden) met als climax de klap van de man in het gezicht van de vrouw. Maar zoals steeds kiest Ozu geen kant, kunnen al zijn personages rekenen op begrip. De klap in het gezicht is dus geen breuk maar een zegen want het wordt door de vrouw en haar zusters aanzien als een overwinning omdat haar man eindelijk een ruggengraat heeft laten zien. Alhoewel ogenschijnlijk simpel plot zit er toch een sneer naar de traditionele rollenpatronen van vrouw en man (de professor die gelooft in zijn ‘the oposite way’ theorie nl hun laten geloven dat hij onderdanig is) en het loopt allemaal goed af met de verzoening tussen man en vrouw, tussen vrouw en nicht en het gemis als de nicht terug naar haar thuis trekt en om het comedy gehalte nog eens extra te benadrukken krijgen we nog het ondeugende einde dat mij doet denken aan die typischer Lubitsch touch.

Vroege Ozu. Ergens zie je al wel wat aspecten van zijn latere werk, zoals de inhoud met familierelaties, het kabbelend tempo en veel shots die wat lager bij de grond (of vanaf de bar) zijn genomen. Wel mist deze film nog de kracht van dat latere werk. Zeker de pacing is niet altijd even sterk en de mix tussen komedie en drama voelt nog niet altijd goed aan. Wel fijn geacteerd, leuke rollenpatronen (waar dat nichtje weliswaar vrijgevochten is maar ondertussen wel een sterke man eist) en ook redelijk gefilmd. Nergens echt geweldig maar sommige shots zien er mooi uit met goed gebruik van zwart-wit. Ook leuk om te zoen hoe dat moderne nichtje ook veel westerse kleding draagt dan haar tante in traditionele kledij. 3,0*.