Mutum (2007)

Mooie rollen van de kinderen die opgroeien in een kleine wereld. Joao Miguel speelt een rauwe kerel (niet te vergelijken met zijn rol in Estomago). Geen meesterwerk maar een redelijke inkijk in de beleving van het leven rond hem heen, van een jong kereltje.

De bedoeling van de film lijkt mij om door de ogen van een jong kereltje ons het familiaal leven in een armoedige , intrieste streek van Brazilië te laten kennen.

Traag ontwikkeld verhaal. Mooie close-ups van de expressieve kinderen.

Lijkt heel even een bijna nostalgische en geidealiseerd beeld van een jeugd op het afgelegen platteland van Brazilie, maar al heel snel komen er behoorlijke barsten in het leven van Thiago.

Thiago's ervaringen vormen de film en daardoor laat de film soms achtergronden en aanleidingen weg. Dat werkt erg goed in de eerste helft, als mooie scenes in Thiago's eigen wereld soms worden afgewisseld met het harde dagelijkse leven. De film verliest wat aan kracht door de dramatische gebeurtenissen in de tweede helft. Ook is de film te weinig radicaal om echt indruk te maken. Nog meer vanuit het oogpunt van Thago filmen bijvoorbeeld. Het hoopvolle einde waar Thiago bijziend blijkt voelt iets te makkelijk.

3.0*

Sandra Koqut is een voormalig documentaire maakster die nu een speelfilm aflevert. Vaak is dat een goede achtergrond voor een mooie speelfilm. Helaas in dit geval niet. Het blijft bij een documentaire over een jongentje in een boerenfamilie op het Braziliaanse platteland. Maar het is allemaal zo afstandelijk gefilmd dat het verhaal al ver te zoeken is. Laat staan dat je je kunt inleven in één van de personen. De dingen van het verhaal gebeuren ineens, zonder enige vorm van opbouw of dat je enig idee hebt waar het verhaal naar toe gaat. Vader en moeder hebben in het begin ruzie, en de kinderen lijken daar last van te hebben. Maar waar de ruzie over gaat of waar het allemaal vandaan komt is een raadsel. Zo heeft vader ook een hekel aan z'n zoon, maar dat wordt ook niet echt onderbouwd. Oom moet de boerderij verlaten, maar waarom is een raadsel. Het broertje gaat dood. En dan denk je als kijker. Oh, hij gaat dood. Maar het raakt je voor geen meter.

Dan weer blijkt vader iemand vermoord te hebben en verdwijnt (?), krijgt de jongen te horen van z'n oom die ineens uit het niets eenmalig weer op duikt. Tenslotte komt op de boerderij waar alleen nog moeder en de kinderen wonen een mysterieuze dokter langs die de jongen een bril opzet, waardoor hij ineens alles scherper kan zien. Reden genoeg om de jongen mee te nemen naar de grote stad, zodat hij z'n eigen bril kan krijgen. Nou, en dat is dan de hele film. Nee, hier had heel veel meer van gemaakt kunnen worden. Op deze manier zat ik constant op m'n horloge te kijken hoe lang de film nog ging duren.

Mooie sobere film, die een beeld schetst van hoe een jongetje in het leven staat tegenover de armoede in zijn gezin. De maakster is in het verleden vooral bezig geweest met documentaires, en dat zie je terug in hoe de film een soort nonchalante manier van vertellen aanhoudt. Ik bedoel hiermee dat er geen gladgestreken dialogen zijn en geen karakters die zich duidelijk bevinden in scenes, maar de film vangt momenten op die realistisch lijken. We zien de mensen in de film bezig met alledaagse dingen. Ze spelen. Ze maken hun eten klaar. Ze lachen en ze huilen. Het maakt de immense tragiek die schuilgaat achter hun levens des te schrijnender. Ook zijn het duidelijk geen acteurs die veel ervaring hebben in het vak. Maar bij dit soort sociaal-geengageerde films werkt dat meestal in het voordeel van de film omdat het het realisme van de materie benadrukt.

Het wordt bijna in zijn geheel vanuit het perspectief van Thiago verteld, en de andere karakters zijn dus eigenlijk niet van belang. Een beetje zoals het ook echt in een kinderleven gaat: volwassen mensen maken keuzes en er gebeuren onomkeerbare dingen, maar het kind snapt er nog te weinig van om al die informatie te kunnen verwerken. Ik vind de film daarom allesbehalve afstandelijk, maar juist subtiel betrokken in het jongetje in de hoofdrol. Net als hij wordt de kijker ook in het ongewisse gelaten van wat er in zijn leven gebeurt en zo nog meer betrokken bij de pijn die er door hem heengaat. Het is zo schrijnend om dit jongetje te zien, nog onmachtig om ook maar iets te veranderen, in de agressieve en onveilige wereld waarin hij leeft.

Wel is het jammer dat de andere karakters- zoals de dokter die hem uiteindelijk redt- teveel op de oppervlakte blijven. Maar dat past dan weer merkwaardig genoeg in wat ik eerder constateerde over dat de film aansluit bij hoe Thiago de dingen ervaart.

Ondanks dat er enkele sterke scènes inzitten, is het al bij al maar een magere film. Het tempo van de film is enorm traag waardoor het toch allemaal een tikkeltje saai overkomt. Dan wel weer prima zijn de vertolkingen van de kleine jongetjes.