Tour de France (2016)

Vanaf 12 januari 2017 in de bioscoop (Cinéart)

Op Letterboxd noemde een pundit deze film 'een soort Franse Gran Torino'. Nou, dat is behoorlijk flatterend. Mij deed het eerder denken aan een soort uit de hand gelopen urban / street vlog; je weet wel, die onuitstaanbare filmpjes op YouTube waar drukdoende presentators allerlei domme vragen stellen aan toevallige passanten. Deze Tour de France zou omgedoopt kunnen worden tot 'Old Fat Guy Racist Rant' of zo. Rachid Djaidani is zeker geen Eastwood en filmt echt met dezelfde ongemakkelijkheid als vloggers: veel uit de losse pols geschoten scenes, rare hoeken, lelijke overbelichting die de digitale cinematografie enigszins moet maskeren.. Het heeft diezelfde autistische visuele grammatica van manspersonen die opgegroeid zijn met YouTube filmpjes, zo is een tedere liefdesscène plots in beeld gebracht als horrorfilm. Onbedoeld, ik vermoed niet dat het een knipoog was naar het bekende aforisme van Hitchcock. Paar mooie momentjes van toevallige spontaniteit en ontologisch realisme à la de gebroeders Lumière, zoals dat moment waar Depardieu zogezegd 'verlegen' in moet gaan op een Caraïbisch uitziend mokkel dat hem ten dans vraagt en hij haar gretig vastgrijpt - tot de monteur wegknipt.

Het is allemaal best sympathiek, je zou het goedbedoeld kunnen noemen, al twijfel ik ergens wel aan de oprechtheid van Djadani. In het hele discours van 'de gemeenschappen moeten met elkaar in het dialoog gaan', blijkt het toch dat het personage van Depardieu, schimmelkaas vretende archetype van franchouillard die het moslims vooral kwalijk neemt dat ze geen varkensvlees lusten, 100% ongelijk heeft en lessen te leren heeft over ethnic profiling, dat maghrebijnse trap artiestjes woordenkunstenaars van het allooi van Baudelaire zijn, etc.. etc... De voorzichtige pogingen tot zelfkritiek blijft beperkt tot de scene waar de love interest van Far'Hook een opmerking maakt over eerzucht van moslims over hun zusjes. "Maar, maar Scarface" stamelt 'Far'Hook. Nou, dat was ook een immigrant toch? Bovendien verliezen de pacifistische praatjes van knuffelallochtoon van dienst Sadek een beetje hun geloofwaardigheid wanneer je ziet hoe dit heerschap in het echte leven te werk gaat: wanneer begin 2020 een showcase van Sadek (ook in het echte leven een rapper) geannuleerd werd door de bemoeienissen van vlogger Bassem, bracht Sadek hem een nachtelijk bezoekje waar hij en zijn kornuiten hem tot gort stampten en z'n telefoon stalen. Gezellige boel. Dit zou eigenlijk de slechtste film aller tijden zijn, ware het niet voor Depardieu. De nonchalance waarmee hij zich door dit broddelwerkje sleept is aanstekelijk, alsof hij tot 5 minuten voor draaien niet wist waarvoor hij gecast was en maar loopt te improviseren. Het is soms schrijnend hoe slecht hij eruit ziet, puffend en zwetend als een terminale stier. Het geeft een diepte en intimiteit aan Tour de France, wat de film eigenlijk niet verdient. Als kers op de taart horen we Depardieu tijdens de credits nog een hommage aan Serge Reggiani's Mon Petit Garçon brengen op een armzalig klinkend beatje. Over zo'n artistieke symbiose kan men toch enkel enthousiast zijn?