Rabioso Sol, Rabioso Cielo (2009)

Op de eerste dertig minuten na, een door en door homofilm, met betoverende beelden onder het motto dat liefde geen woorden nodig heeft (de film kent geen dialogen en er wordt überhaupt nauwelijks gesproken; alles heeft betrekking op het lichamelijke). De regisseur is inmiddels bekend om zijn artisticiteit: zijn wijze van filmen is visueel ongelooflijk knap. 'Rabioso Sol, Rabioso Cielo lijkt te stammen uit een soort expresionistisch tijdperk van de stomme film; dit wordt benadrukt door de zwart/wit beelden.

Aan de andere kant is 191 minuten teveel van het goede; de regisseur is te prententieus geweest, bijna genotzuchtig: ellenlange beelden met mannen die niets zeggen, niets anders doen dan aantrekkelijk naakt zijn. Het maakt de film tevens uitermate saai en langdradig.

Oef!

Wauw!

Tsja...

Pffffffffff....

In elk geval: volstrekt uniek. Hernández hoefde voorafgaand aan deze film al niet meer te bewijzen dat hij een zeer unieke kijk en stijl op het medium film heeft. En niet alleen op film ook op (homo)seksualiteit of zelfs vriendschap, ook tussen man en vrouw. Op familie, op afkomst, op cultuur. Hij verweeft alles in een unieke en bizar complexe kluwen van draadjes en eindjes. Die kluwen is zo abstract en persoonlijk dat hij niet te ontwarren valt. Voor niemand (denk ik).

gauke heeft zijn worsteling met Hernández wereld hieronder al weergegeven. De synopsis hierboven is slechts op te vatten als kapstokje. De tekst op de DVD hoes gaat nog iets verder, de reis naar het onbekende is een mysterieuze reis. Niks van de synopsis is gelogen, maar hij is even treffend als nietszeggend. Het eerste kwartier volgen we een jonge dame door een jachtige stad, die soms gezellig druk dan weer angstvallig anoniem is. De dame ontmoet een schone jongeling, Ryo. Ze hebben contact: eerst op afstand, dan nabij, dan intiem en dan fysiek, wellustige seks. Hernández observeert. Zowel de individuen als de stad hebben hun eigen verhaal en er is een natuurlijke symbiose. Brillante Mendoza is daar ook een meester in.

Wetende dat dit een ode is aan mannelijke lichamen, groezelige, anonieme seks is dit eerste deel tamelijk verbijsterend. Hernández strooit meteen verwarring. Wie is de vrouw, wat doet zij hier? Oedipus dringt zich op. Is de hele latere zoektocht een sublimatie van vertwijfeling op dat moment? Of voelt hij zich schuldig. Schuldig ten opzichte van zijn (eerdere?) leven met mannen, of voelt hij een verlangen naar die mannen en was de jongedame een aflaat? Er wordt niets gezegd, af en toe gebruikt Hernández poëzie (aan het begin en einde van de film) of enkele regels tekst die eerder beschouwend zijn dan beschrijvend.

Deze introductie wordt gevolgd door ruim een uur verleidingsrituelen, obsessief gedrag en hunkering van cruisende mannen. Zoals ik al aanhaalde: anoniem, groezelig, verloren, maar ook gepassioneerd. Er passeren verschillende mannen de revue. Ieder met zijn eigen wensen. Kieri, Ryo, Tari. Alles blijft cirkelen, niets komt tot op aarde, niets is concreet. Het duurt eindeloos, is het werkelijk alleen maar een gedachte? Soms zeggen ze dat je leven in één seconde aan je voorbij trekt, je realiseert je iets in een flits. Deze flits, deze seconde duurt anderhalf uur. In prachtig zwart-wit - dat wel.

En dan.....

.... een paradijs. Of is dít de aarde? Er is kleur, felle zonnestralen benen het landschap uit. Alles is nóg fysieker. De lust, het verlangen. En er is een engel uit de hemel. Is dit weer de moeder? Is dit inderdaad het paradijs? Of de aarde met zijn vergankeljkheid. Vergankelijkheid van leven en verlangen? Wij mogen als kijker een uur in het paradijs verblijven. Ik geef mijn verdriet een plekje lijkt Hernández te zeggen. Een hartstochtelijke herinnering.

Ruim drie uur cinema zonder woorden, poëtischer en fysieker dan bijna alles dat ik ken. Zand op een huid, de aarde, kussende lippen en een omhelzing. Wat is het toch? Ik hoef niet overal een antwoord op. Dergelijke bovennatuurlijke cinema leverde in The Fountain al pijnlijke missers op. Hier blijft alles zo boven de aarde zweven dat je wel opgetild móet worden - maar je blijft wel in het luchtledige hangen.

Julián Hernández = UNIEK.

En vermoeid denk ik.

Na deze monsterfilm is het angstvallig stil...

Wat een film weer. En wat is Hernandez een eigenzinnige filmer. Hoewel zichtbaar van dezelfde regisseur en thematisch verwant toch ook weer heel anders dan El Cielo Dividio. Op een bepaalde manier subtieler en nog meer weg van de dagelijkse wereld. Dat bereikt zijn hoogtepunt in het laatste stuk. Dat opent met misschien wel de mooiste scene van de hele film, Kieri via het zand in die wereld beland.

Uiteindelijk is het dat. En dat ontroerde me.

IMDB meldt een nieuwe film. Ik hoop dat Cinemien/Homescreen 'm weer oppikt.

Dik 4.0*, nog mooier dan El Cielo Dividio

Had hier graag een half sterretje meer aan gegeven (pun intended). Grootse ambitieuze film van Hernández, maar tegelijk ook heel klein en intiem. Het laatste uur vond ik echter niet helemaal werken. Het weet niet goed de spanning en mystiek vast te houden, vooral door enkele keuzes in vorm die me niet echt aanspraken. Bijvoorbeeld de grijze filter (beter alles in volle kleur wat mij betreft), de wijze van communicatie (met die godin) en de teksten die daarbij in beeld verschijnen en de bij momenten beetje rommelige editing. Daartegenover staan een paar adembenemende shots en klassieke muziek die het sfeertje verder versterkt. Het hielp ook niet mee dat ik net het laatste uur voor een andere dag had bewaard, waardoor ik er sowieso weer even in moest komen.

Voor de rest deed heel veel me aan Ming-liang Tsai denken, maar dan wel met het typische camerawerk (en ook wel soundtrack) van Hernández. Vooral in het begin zat ik werkelijk ademloos te kijken. Wervelend geschoten, maar toch op een soort van klassieke manier, met een erg sterk sounddesign daarbovenop. De muziekkeuze is minder voor de hand liggend dan in El cielo dividido en daardoor minder sfeervol op een romantische zwoele manier, maar wel weer passend bij het soort film dat Hernández hier voor ogen had. Het valt moeilijk te ontkennen dat hij er nogal van houdt om met de camera rond zijn personages te cirkelen. Soms schiet hij hier wat in door (en valt hij teveel in de herhaling), maar meestal weet hij het zelfs uitermate effectief te brengen door het te koppelen aan verdere ontwikkeling van het verhaal. Erg knap. Daarbij wordt ook nog eens gretig aan de focusknop gedraaid, om geen onnodige cuts te maken. De wereld ziet er sowieso mooier out of focus uit. Daarmee rijst de vraag of er eigenlijk nog geen (lange) film uitsluitend out of focus geschoten bestaat? Die zou ik zeker gaan kijken. Un lac komt er misschien nog het dichtst bij in de buurt. Grandrieux moet er toch wel voor te porren zijn zou je zeggen.

Nu kan ik proberen om nog langer door te praten zonder inhoudelijk op de film in te gaan, maar ik kan natuurlijk ook gewoon stoppen.

Julián Hernández heeft trouwens ook een behoorlijk aantal shorts gemaakt. Wel grappig dat in deze film een van die shorts in de bioscoop draait (Bramadero).

Film met fantastische beelden, klassieker zelfs in de scenes waarin Ryo voor het eerst in de porno-bioscoop komt, homomannen die als roofdieren op elkaar jagen.

Verder nauwelijks dialoog, de ondertitelaar van dienst was met een stuk of 20 zinnen al klaar, hetgeen niet betekent dat het verder stil is op de soundtrack.

Grootste nadeel is de speelduur van meer dan 3 uur, daarmee saboteert de regisseur een beetje zijn eigen film. Het laatste mythische uur had met gemak een half uur korter gekund en 20 minuten verwijderen uit de eerste twee uur had de waardering flink omhoog kunnen brengen.