De Helleveeg (2016)

De film begint lichtvoetig maar verkrijgt al snel een bittere toon waardoor ik geneigd was om halverwege af te haken. Gelukkig heb ik dat niet gedaan want het einde had toch nog een verrassing in petto. Deze gestileerde film geeft een mooi tijdsbeeld van de door het katholicisme ingegeven bekrompenheid in de jaren 50 , 60 en 60 in Brabant. Hannah Hoekstra zet haar personage overtuigend in de voorgrond waardoor de overige personages wat meer in de achtergrond verdwijnen zodat ik als kijker vanaf de eerste kennismaking met Tiny weet dat de hele film om haar zal draaien. Gijs Scholten van Aschat en Frank Lammers spelen uiterst zorgvuldig en precies levensecht de personages zoals ik ze nog een beetje herken uit de jaren waarin de film zich afspeelt.

Zeer verrassend goede film

Prima sfeervolle levensverhaal.

Ditmaal van een zwaar gelovig gezin in Brabant waar we beginnen in de jaren 50 en eindigen ergens in het begin van de 21ste eeuw. Opvallend zijn meteen de hoofdpersonages; de schuchtere Albert en zijn geslepen bijdehante tante Tiny, ofwel Tiny poets. Elk tijdsdeel begint met de shot dat Albert en Tiny rondom een klimrek staan en Tiny achterover buigt. Maar met de tijd krijg je steeds meer te zien dat dat moeizamer gaat. Net zo moeizaam als de waarheid waar we steeds dichterbij komen.

Door de film heen worden er al wat zaken weggegeven, maar heb je nog geen idee wat de essentie is. Wel zal het niet prettig zijn. Daar waar Albert een beetje met de winden meewaait lijkt Tiny te walgen van de obsessieve rituelen van haar familie. De leugens, de hypocrisie... iets wat we wel vaker krijgen als er religie van pas komt.

Al subtiel weet de film in zijn beloop te gaan en wordt het nergens saai. Hanna Hoekstra als Tiny is charmant en ze laat er geen gras overheen groeien. Het lijkt erop alsof ze Albert slechts als een beetje zonlicht ziet en ze lapt de normen van de omgeving continu aan haar laars. Totdat we bij het moment komen dat een gruwelijk familiegeheim en de uiteindelijke gevolgen niet meer te ontlopen zijn.

Knap in elkaar gezet. Het boek moet ik nog lezen en ligt hier op de stapel. Ook qua decoratie weet de film zich zoveel mogelijk aan de tijd te passen. Behalve die scene op het station dan, maar ook het feit dat Tiny maar niet ouder lijkt te worden omdat ze steeds door Hoekstra wordt neergezet. Pijnlijke en onvergetelijke momenten (bijvoorbeeld dat huwelijk, en die uit de hand gelopen familiefeest) zorgen ervoor dat je wacht op de conclusie.

Ook de soundtrack lift prima mee op het tijdsbestek.

Knappe Nederlandse film.

4,0*

Ze spreekt de waarheid, en ze spreekt nogal luid. Dat is genoeg om het epitheton helleveeg opgekleefd te krijgen in een bekrompen, kleinburgerlijk milieu waarin schandaaltjes onder de mat geveegd worden. Ze is chagrijnig, maar heeft daar ook reden toe. Tiny kan brutaal zijn, maar ze is eerlijk. De meeste van haar familieleden zijn schijnheilige kwezels.

Het boek van A. F. Th. van der Heijden behandelt een periode van ruim een halve eeuw. Hier worden de tijdsprongen gelinkt door korte zwart-witfragmenten met een klimrek, waarbij Tiny’s leeftijd telkens in beeld komt. Naar het einde toe zijn er een paar flashbacks naar haar tienerjaren, waarin de oorzaak van haar jeugdtrauma onthuld wordt.

Hannah Hoekstra speelt Tiny van haar veertiende tot haar negenenzestigste. Dat is een ferme acteerprestatie, maar ook de make-upafdeling leverde haar bijdrage. Neef Albert wordt door vier acteurs van verschillende leeftijd gespeeld. Het verhaal wordt grotendeels door zijn verwonderde ogen getoond.

De opnamen vonden plaats in verschillende Nederlandse gemeenten, waaronder Eindhoven, Utrecht, Waalwijk en Geldrop. De mooiste beelden komen wanneer ze fietsen of stappen op de Moerputtenbrug in Den Bosch, met tegenlicht van de zon. De muziek tijdens de aftiteling is van de Nederlandse band Kovacs.

Ik blijf dit een mooie film vinden. En buiten dat Hannah Hoekstra hier geweldig goed acteert, ziet ze er ook nog heel goed uit. Frank Lammers speelt eigenlijk altijd dezelfde typetjes. Maar ach, dat doet ie wel aardig. Wel vond ik dat ze Benja Bruijning als Albert niet goed ouder gemaakt hadden, want hij leek op een gegeven moment veel ouder dan Tiny (Hoekstra) en dat kan toch niet de bedoeling zijn geweest. Hij zag er te nep oud uit. Daar hadden ze beter wat meer aandacht aan moeten besteden zodat het er wat natuurlijker uitzag.