1941 (1979)

“To Hollywood... and glory!”

Ook Spielberg heeft wel eens een miskleun. 1941 is geen slechte film en Spielberg heeft er duidelijk met veel passie aan gewerkt, maar als oorlogskomedie werkt dit gewoon niet. Mooie locaties, sterk acteerwerk en een aantal enerverende scenes kunnen niet verbloemen dat dit zeer leeg en tegelijkertijd hysterisch aanvoelt. Tel daar dan ook nog de belachelijk lange speelduur van tweeënhalf uur bij op, en je hebt een film waar Spielberg zich duidelijk een beetje aan vergaloppeerd heeft.

Aardige film waarin er paniek uitbreekt aan de westkust van Amerika nadat de Japanners Pearl Harbor hebben gebombardeerd. Groots opgezet met een overdaad aan personages. Er zijn hier en daar best wel grappige momenten en aan spektakel is al helemaal geen gebrek. Maar de film gaat wel te lang door en het is soms wat te veel van het goede (ik heb overigens wel de langere director's cut gezien).

Two-face Spielberg.

Dat zeg ik voornamelijk omdat ik aan de ene kant Spielberg heel erg herken in deze film, maar aan de andere kant herken ik hem eigenlijk ook helemaal niet. Vooral de grote sets, en nog grootser opgezette stunts zijn de dingen die ik wel aan Spielberg herken.

Ik kan het acteerwerk eigenlijk in alle chaos niet eens beoordelen. Alles is zo schreeuwerig, lawaaierig en chaotisch dat niemand echt opvalt. Iedereen overschreeuwt elkaar zo veel dat je vaak niet eens weet wie er nu precies aan het woord is.

De film kent zo goed als geen verhaal. Het voelt voornamelijk aan als excuus om zo veel mogelijk stunts te mogen doen waarvan de 1 nog bizarder en dommer is dan de andere. Enkele zijn dan wel weer erg gaaf, denk maar aan het reuzenrad en het vallende huis. Maar de grote rel had ook echt nog wel langer door mogen gaan.

Maar ik ben wel degelijk blij dat ik de versie van 118 minuten heb gekozen. 2 uur in lawaai, explosies en chaos zitten is meer dan genoeg, de 141 minuten had ik het vast moeilijker volgehouden. 2 uur is dan eigenlijk al te lang, voor een film die maar weinig te vertellen heeft.

Het zijn dan vooral de bizarre hoeveelheden groots opgezette slapstick die het leuk maken. De sets zijn indrukwekkend, de stunts zijn ook vaak indrukwekkend. Alles is lekker groots en vermakelijk, maar uiteindelijk begint zo veel slapstick wel een beetje te vervelen. Op een gegeven moment moet je het steeds groter maken en dat lukt niet altijd.

Voor de rest wel herkenbaar voor een Spielberg, maar aangezien Spielberg's zijn andere filmvertellingen veel meer te vertellen hadden is dit dan toch wel een beetje jammer. Er is wel veel lol te herkennen, maar uiteindelijk is dit een film die ergens wel heel nutteloos aanvoelt en voelt het soms aan alsof het gemaakt is door een groep tienervrienden met veels te veel budget.

Desondanks dankzij de gave stunts, sets en toch soms wel leuke vermaak toch maar een voldoende.

Vervelende en vermoeiende film. Ik heb meerdere pogingen gedaan om deze te kijken, maar kwam niet verder dan een half uur, vandaar ook geen beoordeling. Gelukkig heeft de regisseur later nog wat aardige films gemaakt.

Matige film met enkele aardige scenes. De film is gewoon veel te druk en chaotisch.

Spielberg lette hier even niet goed op en wat waarschijnlijk als een soort slapstick bedoeld was wordt een grote chaotische puinhoop. En dat is dan ook eigenlijk, bij vlagen wel grappig en gestoord, maar te veel personages en lijntjes, een heleboel geschreeuw, Hele decors die er aan gaan. Mifune als de Japanse commandant kibbelend met Vincent Price als Duitse Nazi. Dan Akroyd en John Belushi met een dikke sigaar en allerlei bekenden en onbekenden in kleine bijrollen en cameo's als de Amerikanen. Niet te veel over nadenken. De visuals zijn dik in orde, maar in de montage had hier echt ingegrepen moeten worden.

You ain't getting shit out of me!

Dan eindelijk 1941 aan de beurt en zoals ik mag geloven een vreemde eend in de bijt wat het ouvre van Steven Spielberg betreft. Ik heb er toch vooral jeugdherinneringen aan verder zonder de kennis of dit nu heel goed was. Desondanks wilde ik de film graag weer eens zien waar een uitzending op tv een utopie is, een kringloopvondst te lang op zich liet wachten en marktplaats wel een optie boodt.

Afijn, toch zie ik wel vrij snel de hand van Spielberg met de vrouw aan de periscoop en de twee mannen in de keuken te jongleren en te overgooien. Het is in mijn ogen de typerende chaos die Spielberg wel vaker creërt, neem bijvoorbeeld Dreyfus die doorslaat en modder en takken zijn keuken ingooit in Encounters of the Third Kind of het gebruikelijke disfunctionele en chaotisch beeld van een gezin zoals in zoveel van zijn films. Het enige verschil is dat de andere films serieus bedoeld zijn en deze niet. Iets wat mijn inziens toch wel past bij de gebruikelijke Spielberg koddigheid. Tevens komen ook snel de minpunten van de film naar voren aangezien men niet zo goed weet wanneer op te houden met een grap, iets to much is of iets subtieler gekund had. Neem bijvoorbeeld de man met bril die tot drie keer toe eten in het gezicht krijgt in het begin. En deze fout wordt vaker gemaakt.

Toch zijn dat wel dingetjes die ik door de vingers wil zien omdat ik sommige karakters en gebeurtenissen toch best wel leuk vind zoals de doorgedraaide piloot Wild Bill, de gevangene genaamd Hollis Wood aanboord van de onderzeeër, bepaalde grappen van de tankbemanning of de droge generaal die niet gelooft in een Japanse aanval. Vooral Belushi vind ik wel goed bijvoorbeeld met het vliegen met de kaart voor zijn gezicht, ook daar zitten weer valkuilen tussen zoals dat flesje cola kapot te slaan op de rand van de cockpit en meer over zichzelf heen te gieten dan op te drinken. Buiten dat toch ook weer van die typische Spielberg karakters zoals de veel te drukke en aanwezige Maxine die verder niets toevoegd. Ook to much is de tank door de verffabriek waarop 1941 toch wel erg begint te lijken op een gevalletje 'hit or miss'.

Toch til ik daar persoonlijk niet heel zware aan omdat 1941 in al zijn slapstick humor toch best wel erg leuke kleine grapjes heeft, waar de danswedstrijd toch wel opvalt als uitermate goed geregisseerd en gechoreografeerd. Het zijn de kleine dingetjes die het doen voor deze film en deze daarmee een voldoende bezorgd. Lekker voor een keer mits de juiste stemming er is.

Christopher Lee zul je bedoelen...

Paranoia en hysterie in dit buitenbeentje uit Spielbergs oeuvre.
Na Pearl Harbor was er de angst dat de Japanners de Amerikanen op eigen bodem zouden aanvallen. Dat doen ze ook, maar de vijand is niet meer dan een handjevol Japanners, hun fanatieke commandant (Mifune) en een Nazi (Christopher Lee). De gespannen oorlogssituatie zorgt voor paniek en anarchie langs de Californische kust. Jammer dat de film zo schreeuwerig, luidruchtig, bombastisch en overprikkelend is, want er zijn enkele spektakelwaardige scènes en iconische personages! De scène met het reuzenrad en het vliegtuigduel boven L.A. zijn Spielberg ten top. Maar ook de dansavond die in chaos eindigt is dikke fun om naar te kijken. Heel wat maffe personages zoals een vrouw die seksueel opgewonden raakt van vliegtuigen, de kamikazepiloot Wild Bill Kelso met zijn onafscheidelijke sigaar, en Ward Douglas die zijn woning sloopt met een luchtafweerkanon. Ik kon ook wel lachen met Spielbergs introscène met het Jaws deuntje en de naakte vrouw op de onderzeeër. Geniale opener die me was bijgebleven.

De mindere kant van "1941" zijn dan weer het magere plot, want de film lijkt op veel momenten nergens naartoe te werken en mist structuur. En de humor is te boertig en lomp (ook racistisch) om echt aan te slaan. Maar de film volledig afdoen als een miskleun? ... nee dat vindt ik onterecht. De film heeft voldoende spektakel en verschilt naar uitwerking toe niet eens zoveel van een Indiana Jones film (de heroïsche muziek, de energieke sfeer, grote setpieces). En daarmee is 1941 Spielbergs cultfilm voor velen nog te ontdekken. Een dikke 3*

Precies mijn mening. Schreeuwerig, chaotisch, en toch groots opgezet met hier en daar aangename scènes. Spielberg voordat hij wat serieuzere en minder chaotische producties ging maken.

Slecht onthaald toen en nu nog steeds. Nochtans vond ik dit best goed en zijn er werkelijk soms zeer knappe sequenties te bewonderen. Gebaseerd op een historische gebeurtenis (er is inderdaad een Japanse duikboot voor de kust van Goleta nabij Santa Barbara California die probeerde een olieraffinaderij te bombarderen in 1942) creëert Spielberg een satire op de oorlogshonger van de Amerikanen. Het Amerikaans leger zit vol met krankzinnige generaals, de burgers zijn paranoia en de soldaten schieten liever dan zich vragen te stellen.

Maar wat is nu de ware bedoeling van Spielberg in de film 1941. Het begint met de opening. Een parodie op zijn eigenste Jaws. Met dezelfde actrice als in Jaws notabene. Spielberg kan met zichzelf lachen jazeker maar hij lacht ook met Hollywood. Zoals de Japanner zegt als hij de naakte dame ziet bengelen aan de periscoop : Hollywood. De missie van de Japanse duikboot is immers om Hollywood te vernietigen. Als het reuzenrad over de pier dondert in het water enken de Japanners dat ze Hollywood hebben geraakt. En de kapitein die in een cinema zaaltje naar Dumbo zit te kijken terwijl buiten een oorlog zou kunnen woeden. Do the krauts believe in Disney ? vraagt een soldaat.

Maar enkele momenten zijn echt geniaal. In het begin in een diner waar 2 mannen ontbijt klaar maken. Gefilmd met een superieure choreografie waar borden, eieren, schotels, pannen door elkaar geklutst worden tot een muzikaal geheel. Het gevecht in de danszaal (rond het midden van de film) is eveneens fantastische cinema. Een wedstrijd waarbij een ruzie ontstaat en alles en iedereen (inclusief de camera) danst, huppelt, wiegt, springt en rent door de zaal. Veel indrukwekkender geregisseerd dan de opening in Raiders of the lost ark.

Weliswaar een beetje overkill aan botsingen, ontploffingen en het lijkt alsof we een voorproefje krijgen voor The blues brothers (ook met Aykroyd en Belushi) en niet echt een verhaal. Wel de paranoia van jaren ’70 doorgetrokken, een USA van reactionaire burgers. Ook flauwe verhaallijnen (de madam in het vliegtuig, de mannen op het rad met de buikspreker).

Niet echt grappig om tot een comedy gebombardeerd te worden (pun not intented) en de chaos kan een rem zijn in de beleving maar toch leuke ideeën (die omkering van stereotiepe zwarte en blanke personages bv) en het is interessant te zien dat Spielberg toen de amusementsindustrie van Hollywood liet groen lachen. Maar door de commerciële flop spatte het avontuur in het gezicht van Spielberg. Vanaf dan zal hij waarschijnlijk de woorden van Colonel 'madman' Maddox in de mond genomen hebben : To Hollywood ... and glory.