Coeur Fidèle (1923)

Avant-garde meesterwerk van Jean Epstein !

***** / *****

Wordt op Blu-Ray uitgebracht door Masters of Cinema!

Een de facto gemiddelde van 4,5* op mm bij 3 stemmen...wat is hier godverdegodver aan de hand ?
Welnu, een vooruitstrevend chef d'oeuvre van Epstein -misschien iets minder experimenteel dan enkele van zijn kortfilms- waarin hij toch wel aardig de basis legt voor het impressionisme in de Franse cinema en en passant ook een voorloper is van de poetisch realisten.
Het verhaal is natuurlijk een melodramatje van nix zonder enige diepgang en het uitgangspunt is gewoon geript uit de wederwaardigheden van Cosette bij de Thénardiers, maar dat pulpverhaaltje dient toch slechts als kapstok voor Epstein om zijn cinematische ideeen aan op te hangen. En nog wat geld te verdienen, altijd goed.
Ook een behoorlijk naturalistische film voor die tijd, waarbij het er op lijkt dat Epstein körkarlen van Sjoström ijverig heeft bestudeerd.
Meest opvallend is echter de plein air fotografie, want de film is voor een groot deel geschoten in Marseille bij de vieux port. Het licht daar weet de regisseur goed te vangen, zeker gecombineerd met de reflexies ervan in het water.
Ook- ondanks het pulpverhaaltje- tamelijk subtiele psychologie en vele visuele monologues intérieurs van de protagonisten.
Het acteerwerk is vrij naturel, itt wat zeker toen gebruikeijk was, ook van badboy van Daële( Robespierre in Napoleon ).De zus van Epstein speelt trouwens een uiteindelijk niet onbelangrijk rolletje.
Hoogtepunt van dit alles was echter de wervelende kermissequentie die sinsdien wel een soort topos is geworden in stomme melodrama's ( sunrise, lonesome etc. )
De score in de pathe versie beperkt zich tot een piano, wat me voor dit intieme drama met au fond slechts 4 personages die er toe doen wel geschikt leek.

Robert Farmer over het idee van fotogénie in het werk van Jean Epstein. Als voorbeeld wordt een belangrijke scene uit deze film genomen, waarin met gebruik van close-ups en ritmische montage verbeeld wordt hoe Jean een eerste nederlaag oploopt in zijn confrontatie met Petit Paul.

Het is zonde dat de film zo stoffig opent met belegen aandoende beelden van de haven, het water en het café. Buiten enkele heerlijke close-ups wordt hier cinematografisch te weinig gedaan om de verplichte opmaat naar de relatieperikelen interessant te houden. Als dan de (geroemde) kermissequentie begint weet je opeens weer dat je naar een belangrijke film aan het kijken bent. Meesterlijke hypermontage met swingende cameraplaatsing. Dit niveau wordt gelukkig doorgetrokken via vele visuele trucjes en sfeervolle buitenbeelden. Dat shot in het trappenhuis bij de trapleuning is bijvoorbeeld echt fantastisch, iets wat je later nog in veel films zal zien. De pianoscore van Maxence Cyrin vormt daarnaast een perfecte begeleiding en schijnt vooral in de langere takes. Verder wel enkele kleine ergernissen tegengekomen (de make-up van Jean, de knullige momenten in bijvoorbeeld het niet zien of horen van iemand, of hoe dat gemankeerde buurmeisje zich door Petit Paul op straat laat herkennen), maar verder erg tevreden dat ik zo'n sterke oude film heb gezien.

Dit is de filmstijl - "poëtisch realisme" noemt men het doorgaans - die bijvoorbeeld een Jean Gabin in de Franse film naar de top zal catipulteren : de eenvoudige, arme maar edelmoedige werkman, opboksend tegen macht en onrecht, een onbereikbare liefde belevend.

"Coeur fidèle" is een heel mooie film, tragisch en melodramatisch en met een pak filmische hoogstandjes en dat geldt niet alleen voor de kermisscènes (met ook de ponskaarten en de muziektekstbladen in beeld), maar ook deze in het café, langs de havenkade, de armoedig huisvesting met de trappen en de ontroerende verschijning van zus Marie Epstein als kreupele (haar enige filmrol, denk ik), de roddelburen, het gevecht (erg realistisch) en in zijn geheel veel oog voor detail.

Minpuntje is misschien bij momenten de erg trage actie en reactie van de hoofdpersonages (vooral van Jean).

Kopie die ik zag was inzake beeldkwaliteit zeer goed. Verbazend toch dat het kan.