Dukhovnye Golosa. Iz Dnevnikov Voyny. Povestvovanie v Pyati Chastyakh (1995)

Film begint met een openingsshot van drie kwartier sneeuw..

... en hij eindigt met een half uur durend shot van een druppelende kraan?

'The first episode,40 minutes long,is a still image of a frozen Siberian village;an off voice speaks about classical music,and art meanings.This might sound amazingly boring,but you have to see how moving and breathtaking beautiful Aleksandr Sokurov makes it.'

'Dat is meteen duidelijk aan het begin van Spiritual Voices. Geen beelden van soldaten, nee, de toeschouwer mag drie kwartier staren naar één en hetzelfde shot van een kaal, besneeuwd landschap. Klassieke muziek klinkt, het tafereel verandert voortdurend van kleur en licht, en een voice-over (de stem van Sokoerov) mijmert over de aard van genieën als Mozart. Wie het geduld kan opbrengen, zal betoverd worden door de schilderachtige beelden en de melancholieke muziek.

Ben dan toch wel benieuwd, heb hem besteld

Inmiddels een maand later aangeschaft en gezien. Toch wel een intrigerend stukje cinema. De eerste 45 minuten zijn zoals gezegd (op twee momentjes na) een stilstaand shot van een besneeuwd landschap. Saai? Nee, misschien wel het meest fascinerende stuk van de film. Onverklaarbaar eigenlijk, maar direct trok het mij. De aanpak van Sokurov in dit stuk is eigenzinnig en toch op zijn eigen manier briljant.

Verder legt de film op een on-sentimentele wijze bloot wat voor een krankzinnigheid de hele situatie (en oorlog in zijn algemeen) eigenlijk is. Soms neemt Sokurov wel érg lang de tijd om een scène te pakken, meestal interesseerde het maar een enkele keer trok het de aandacht compleet weg. Uiteindelijk een vreemd werkje waar men ontzettend veel over na kan denken (wat is nou bv. de functie van die eerste 45 minuten? Is het een metafoor voor het leven wat de soldaten leiden? En wat betekenen de laatste woorden: 'Het is tijd om terug te gaan naar Rusland. In Rusland is het nog steeds koud. Sneeuw en stilte. En geen ziel is.' Gaat het over het ontbreken van de Russische ziel - waar Sokurov het wel vaker over heeft -, of is het heel iets anders?). Vreemd doch fascinerend, moeilijk te beoordelen.

(Laat de kortfilm op de dvd maar voor wat het is.)

Beeldpoëzie.

In dit ruim vijf uur durende, bezielde, vijfdelige videowerkstuk brengt Sokoerov de emotionele reacties en gedachten die hij in de loop der tijd in zijn dagboekaantekeningen optekende samen onder de noemer 'Uit de oorlogsdagboeken'.

Wellicht dat mensen nu eindelijk eens één van de beste films van Sokurov gaan zien. KLIK: