Die Zärtlichkeit der Wölfe (1973)

Een experimentele expressionistische griezelfilm waarvoor de hoofdacteur Kurt Raab zelf het scenario schreef. De prent kreeg een Nominatie voor de Gouden Beer op het Festival van Berlijn in 1973. Gebazeerd op echte feiten: Fritz Haarman was één van de meest beruchte seriemoordenaars die Duitsland ooit heeft gekend.

Deze expressionistische horrorfilm vond ik niet bijster interessant. Waarschijnlijk omdat de film er wat gedateerd uitziet en het verhaal zich traag ontwikkelt.

Stiekem ben ik hier wel nieuwsgierig naar. Van de beste man ken ik alleen zijn Boogeyman uit 1980.

Komt in oktober uit via Arrow Video.

Hij is ook te koop in Duitsland.

Ik zie dat die versie ook 82 minuten duurt. Op IMDb heeft men trouwens de Duitse versie van 95 minuten geschrapt. Aangenomen mag worden dat de Duitse versie slechts 82 min duurt.

Ik heb de Arrow Blu-Ray aangeschaft. Hij is verzorgd en de film blijft onderhoudend. Alleszins het beste wat Ull Lommel ooit heeft gemaakt.

Ik heb de Duitse DVD, ik kan wel kijken om te zien hoe lang die duurt als je wilt.

De Arrow versie is in het Duits met Engelse onderschriften.

Volgens Amazon DE zou de Duitse Blu-ray even lang zijn. De DVD PAL is uiteraard door de 4% speedup slechts 79 min.

Wat ik wel bijzonder vind is dat deze film is gebaseerd op echte feiten, echter vindt ik het verhaal niet echt mooi verteld. Het gaat over een seriemoordenaar rond 1925, Kurt Raab zet best een leuke rol neer, maar over de overige acteurs kon ik niet echt zweren. Het is best wel een leuke en aparte film geworden, maar niet helemaal mijn cup of tea. Toch drie sterren, net aan omdat de beelden er soms echt mooi uit zien, bv door de straten van Duitsland.

Zoals gauke al zegt tikje gedateerd en een nogal trage opbouw van het verhaal, dat zeker sfeervol en onderhoudend is. Kurt Raab speelt een prima rol van de seriemoordenaar met vampiertrekjes, die in 1925 gepakt en geëxecuteerd is. Maar het is me een raadsel waarom het verhaal dan naar de jaren vijftig is verplaatst. Daarover geen misverstand, gezien de auto's, mode, sfeer en er is zelfs een Amerikaanse majoor die een oogje in het zeil houdt op wat de politie precies uitvoert. Dat wist ik niet. Ook wel opvallend: zoenende mannen en openlijk getoonde geslachtsdelen. Dat was zelfs in 1973 niet gebruikelijk.

Ik kijk een film het liefst zonder enige voorkennis. Een regisseur of een korte aanbeveling van iemand met een interessante smaak is voor mij vaak genoeg. Trailers en synopsis probeer ik zo veel mogelijk te vermijden.

Zo stuitte ik door de aanschaf van de Fassbinder box van Arrow op deze parel. Fassbinder heb ik pas drie of vier films van gezien en dat smaakt zeker naar meer.

Dus blind deze titel in m’n blu ray speler gestopt om er tijdens de opening credits achter te komen dat Ulli Lommer de regisseur was. Fassbinder trad enkel op als producent en neemt een rolletje voor zijn rekening. Wat een heerlijke Duitse kop heeft hij toch. Mocht hij de bijnaam niet al hebben, dan is de Duitse Orson Welles er eentje die m volgens mij goed past.

Enfin de film waarvan ik geen idee had waar die over ging. Maar al vrij snel bleken we met een boefje te maken die als klikspaan door de politie wordt ingezet en daar optimaal gebruik van maakt en zo jonge dakloze jongeren naar zijn zolder kamer lokt. Maar al gauw blijkt er veel meer niet pluis te zijn en gaat het van kwaad tot erger. Zo verandert de film in een shocker die prima past halverwege M en Der Golden Handschuhe. De drie films hebben veel overeenkomsten. Uiteindelijk blijkt ook deze film op waarheid te berusten. Die Duitsers toch!

Geweldige ontdekking en Fritz Haarmann staat voortaan hoog op mijn lijstje met favoriete psycho’s.

Dikke 4*

Hoewel deze film niet is gemaakt door de Duitse regisseur Rainer Werner Fassbinder, heeft het onmiskenbaar wel de uitstraling ervan! Niet verwonderlijk want deze regisseur, Ulli Lommel speelt in 21 producties van hem en ook de cast, de crew, evenals het technische team, bestonden uit leden van de " Fassbinder- kliek" Daarnaast is Fassbinder ook de producent en is te zien in een cameo. Dat maakt dit onontkomelijk een cultfilm met arthouse-esthetiek.

Er zijn meerdere films geïnspireerd op de misdaden van de Hannoveraanse jongensseriemoordenaar Fritz Haarmann oftewel de Vampier, Kannibaal of Weerwolf van Hannover. (waaronder 'M - Eine Stadt Sucht einen Mörder' (1931) Echter is dit een van de weinige die rechtstreeks gebaseerd is op zijn snode daden. Maar ondanks dat veel details kloppen speelt de film zich gek genoeg af in de naoorlogse periode en niet in de jaren 20, en ook niet in Hannover, maar in het Ruhrgebied.

Voor zijn tijd misschien ook best controversieel met zoenende mannen, de suggestie van kindermoorden en frontaal mannelijk naakt. Echter men kiest voor een meer ingetogen benadering, toont ook geen moorden openlijk in beeld. De film balanceert dus ergens tussen gesuggereerde macabere horror en alledaags sociaal realisme. Ander dingetje is dat er een soort afstandelijkheid werd gecreëerd en scenes stoppen soms te abrupt, wat een wat fragmentarische kijkervvaring opleverde en de film een beetje een aparte sfeer gaf. Daarom een enigszins lastige film om te beoordelen door de gedateerd visuele stijl maar toch ook vreemd interessant...

In het naoorlogse Duitsland zaait Fritz Haarmann angst in Hannover, waar hij jonge mannen en jongens verleidt en vervolgens op gruwelijke wijze vermoordt. Onder het mom van een vriendelijke en behulpzame man weet hij zijn slachtoffers in de val te lokken, terwijl hij profiteert van zijn contacten met de politie. Wanneer steeds meer jongeren verdwijnen, groeit de verdenking dat achter zijn schijnbaar onschuldige uiterlijk een meedogenloze seriemoordenaar schuilgaat.

Met "Die Zärtlichkeit der Wölfe" (1973) levert Ulli Lommel een beklemmende en onconventionele seriemoordenaarsfilm af. Kurt Raab vertolkt de beruchte Fritz Haarmann met een angstaanjagende vanzelfsprekendheid, zonder te vervallen in overdreven griezeleffecten. De grauwe fotografie en de troosteloze decors versterken de ziekelijke atmosfeer. Lommel kiest voor een afstandelijke, bijna documentaire benadering, waardoor de gruwelijkheden des te harder aankomen. Het trage verteltempo kon mij niet bekoren, maar de psychologische ontluistering blijft indrukwekkend. 2,5/5