Vanya on 42nd Street (1994)

Vooral voor theaterliefhebbers.

Zie ook : My Dinner With André !

Dat de scheiding tussen realiteit en fictie vaak zou worden overschreden daar kan ik het niet echt mee eens zijn. Ja, de acteurs worden gefilmd als ze naar het New-Amsterdam Theatre lopen en ze worden even gefilmd in het begin en hun gesprekken lopen op gegeven moment naadloos over in het stuk wat heel mooi gedaan was en ik vroeg me af en toe wel af in hoeverre de typecasting de realiteit benadert, maar daar houdt de overschrijding tussen fictie en realiteit wel zo'n beetje mee op. Simpel gezegd is het een toneelverfilming en daar houdt je van of niet. Ik houd er van, vooral omdat ik te arm ben om naar New York te gaan om daar een enscenering van Vanya te zien. Uncle Wally op celluloid maakt echter veel goed. Zijn Vanya snakt naar (lichamelijke) liefde en in diens leven is dat er niet. Triest en grappig tegelijk. Zijn nichtje Sonja wordt weergaloos gespeeld door Brooke Smith (voor de liefhebbers: zij speelde ook de vrouw die ontvoerd wordt in The Silence of the Lambs) en Julianne Moore speelt ijzingwekkend goed de in haar eigen schoonheid gevangen Yelena die niet kan lachen zonder dat je voelt dat ze eigenlijk huilt. Dit waren een paar namen maar elke acteur is heel heel heel erg goed. Het verschijnsel 'subtekst' (als je dat een apart verschijnsel mag noemen) heb ik zelden zo uit acteurs hun ogen kunnen lezen als in deze film. Heel bijzonder. Verder heeft Vanya on 42nd Street die heerlijke kwaliteit dat je kostuums, rekwisieten of landschap allemaal in je eigen verbeelding gaat zien. De camera zit vaak nog dichterbij dan het publiek, dat ook heel dichtbij zit (het publiek is ongeveer tien mensen en Andre Gregory heeft nog buiten het theater gezegd tegen één van hen die vroeg of ze de repetitie mocht bijwonen: "I love to have people visiting. In fact you come on a great day because we'll gonna be running through the entire play."). Bijvoorbeeld in de tweede akte zitten de spelers aan één kant van een grote tafel en het publiek zit aan de andere kant ervan. Ik houd erg van goed gespeeld theater in kleine zalen, ik houd van die intimiteit. Dit is op film ongeveer het dichtstbij dat je kunt komen. Maar het blijft 'op film' en het wordt geen 'film'. Echter, een AANRADER voor theaterliefhebbers, goede-acteursliefhebbers, Tsjechovliefhebbers en Mametliefhebbers. En wie is dat niet?

Het lijkt overigens vanuit de schouder gefilmd te zijn (ik heb niet zo veel verstand van camera's) en niet vanaf een statief. Ik vond dat erg prettig. Het voorkomt dat het dat statische krijgt dat zo veel toneelverfilmingen hebben.

Ik merk dat ik een aantal maanden later toch weer zit te trappelen om 'm te herzien. Deze film blijft heel erg hangen in de herinnering. Ik denk dat ie juist zo goed is omdat ie nadrukkelijk niet probeert een film te zijn en daardoor werkt ie als film.

Vooral Brooke Smiths spel wil ik weer zien.

Vreselijke lange en saaie film.

Het lijkt wel of de film maar niet op gang wil komen.

Ongetwijfeld sterke dialogen maar de zit was voor mij te lang.

2,0*

Hoewel ik geen groot theaterliefhebber ben, vond ik dit een erg goede film.

Laagdrempelig en schrik je niet af om je wat meer in het genre te verdiepen.

Dat is waar een film nog meer waardering voor moet krijgen.

Kwaliteit bieden zonder dat het elitair wordt.

Louis Malle heeft daar eigenlijk toch al patent op.

Ik kon er toch maar moeilijk doorheen komen, maar enkele scènes maken het de moeite waard. Altijd een beetje tegenaan zitten hikken om deze film van Malle te kijken. Het is een persoonlijk project en een direct gevolg van de vriendschap van Gregory, Shawn en Malle. Anders kan ik dit totaal niet plaatsen binnen het oeuvre van Malle, die na de begin jaren 70 erg, erg grillig geworden is. Zoals renske terecht schrijft is de in de synopsis vermelde mix van fictie en realiteit niet (zo sterk) aanwezig. Ik vond dat dan juist weer een minpunt, omdat het te toneelmatig was. Het lijkt mij ook dat er bewust getypecast is, maar ik had dat dan graag wat gemixt gezien met real life in plaats van de oorspronkelijke Tsjechov verhaallijn en script. mamet had wat verder mogen gaan en daarmee wat moderner en scherper. Ik miste de urgentie. Maar toneel is, zeg maar, niet echt mijn ding.

Malle, Tjechov, Oom Vanja: Klinkt mij, zeg maar, als de heilige Drie-eenheid in de oren Heeft dit niets weg van zijn My Dinner with Andre? Of zit ik dan totaal op het verkeerde spoor?

Had hier toch wat anders van verwacht, we zien alleen het toneelstuk met 3 hele korte tussen pauzes waar we de acteurs even wat zien drinken en daarna gelijk weer overgaan naar het toneelstuk.

Had verwacht dat we juist de acteurs achter de rollen zagen en dat dan realiteit en fictie door elkaar heen zouden lopen.

Maar toch heb ik Vanya on 42nd street zonder veel moeite uitgezeten, wat grotendeels komt omdat de acteurs op een overtuigende manier acteren.

Vanya on 42nd street is een aardig filmpje maar niet meer dan dat, het acteren zit zeker wel snor maar het plot had zeker beter uitgewerkt mogen worden en er had veel meer aandacht aan de acteurs rond het toneelstuk mogen zijn.

Klein tegenvallertje, dit grotendeels omdat de plotomschriiving niet helemaal klopt.

2,5*