Old Shatterhand (1964)

Wie als kind de strips graag las, moet deze films zeker een keertje zien of herzien. Ik herinner ze mij nog redelijk goed alhoewel het toch al enkele jaren geleden is sinds ik ze nog eens op een Duitse zender zag. Je voelt gewoon dat het klikt tussen de twee hoofdrolspelers. Alhoewel je aan sommige Indianen goed kan zien, dat ze teveel geschminkt zijn, blijf ik dit reuzeleuk vinden.

Old Shatterhand vergelijken met Batman, Spiderman, Superman en wat dies meer zij slaat als een tang op een varken. Old Shatterhand is niet als strip begonnen maar als "held" (eigenlijk alter ego) van de hand van Karl May. In de zestiger jaren heb ik de toenmalige 25 pockets van uitgeverij Het Spectrum letterlijk stuk gelezen. Later werd een tweede serie van 25 toegevoegd. Niet altijd was daarin de hoofdpersoon Old Shatterhand; in het Midden-Oosten werd hij Kara Ben Nemsi genoemd en als dokter Karl Sternau avontuurde hij in Midden-Amerika. Later heb ik mij gestort op de originele Duitse romans (een serie uitgaven van inmiddels 85 delen, waaruit o.a. blijkt dat de Nederlandse editie vaak bewerkt is qua hoofdpersoon).

@ags50: Waarom wisselden Old Shatterhand en Old Sureland elkaar af?

Old Shatterhand met zg. komische sidekick Sam Hawkins (alias Kara Ben Nemsi met zg. komische sidekick Hadji Halef Omar in Midden Oosten); Old Surehand met zg. komische sidekick Old Wabble.

Wel gezamenlijk bloedsbroeder van ene Winnetou, opperhoofd der Mescalero-Apaches.

Old Shatterhand was een landmeter; maar waar komt die Old Surehand vandaan?

En dan is er ook nog een Old Firehand...

je vergeet er nog een paar dogie bloody fox en de zus van winnetou,

haje titchi of zoiets. Ik kan het weten want ik heb ook die jongenspoppen gehad van Karlmay en big jim (mattel). Heb ze zelfs nog

Dit is echt een van de betere winnetou's. Geniale film.

Zo gek vind ik die vergelijking toch niet. Old Shatterhand is in de boeken van Karl May wel degelijk een superheld: onoverwinnelijk, slim en doortastend, heeft altijd gelijk, beschaafd, belezen, spreekt alle Indianentalen en –dialecten vloeiend, vergeeft zijn vijanden en is godvruchtig. De Amerikaanse superhelden kunnen daar nog een puntje aan zuigen. Old Shatterhand in de films is duidelijk minder een superheld: hij laat zich op knullige wijze gevangen nemen (en jaagt vele mensen de dood in tijdens een veldslag om hem weer te bevrijden) , hij schiet zijn vijanden dood in plaats van ze alleen maar te verwonden en levert zelfs een jonge vrouw af bij een hoerenmadam (écht ondenkbaar voor de zwaar Christelijke Old Shatterhand van Karl May).


Karl May voert in zijn boeken naast Old Shatterhand en Winnetou een heleboel ‘westmen’ ten tonele. De goede kunnen in twee categorieen worden ingedeeld: sterke en slimme, maar niet zo sterk en slim als Old Shatterhand. En westmen die om onduidelijke redenen een legendarische status is het wilde westen hebben opgebouwd maar in de praktijk de ene stommiteit op de andere stapelen. Old Firehand en Old Surehand (maar bijvoorbeeld ook Bloody Fox en Old Death) vallen in de eerste categorie en Sam Hawkens (en ook Lange Davey en Dikke Jemmy en Dick Hammerdull en Pitt Holbers) in de tweede. Old Wabble is een foute westman: een sukkel maar ook gewoon een gevaarlijke boef, dus zeker geen komische sidekick bij Karl May.

Karl May heeft van zichzelf de grootste held gemaakt, want Old Shatterhand is zijn alter ego, net zoals Kara Ben Nemsi dat was, in de Oriënt verhalen.

De boeken zijn ook in de 'ik-vorm' geschreven.

Op foto's die May voor zijn fans liet maken is hij uitgedost in western en/of Oriëntaalse kledij te zien.

Wat niet strookt met zijn beschrijvingen van deze helden is May's eigen kleine postuur.

Hij probeerde de lezers te laten geloven dat hij de verhalen zelf beleefd had.

Maar ik werkelijkheid bezocht hij de landen waarin de verhalen spelen pas op latere leeftijd een keer, en was er niet echt op zijn gemak.

Om toch een beetje op Old Shatterhand te lijken beschrijft May hem als als iemand met een normaal en onopvallend postuur, anders dan bijvoorbeeld Old Firehand die wel een boom van een kerel is. Maar Old Shatterhand slaat wel elke man, hoe reusachtig ook, met één klap buiten westen. In sommige boeken komt Old Shatterhand overigens in de derde persoon voor.

Inderdaad, de man had een dreunende slag, vandaar "Shatterhand" (shatter = versplinteren, verbrijzelen)

Merkwaardig is in dit geval wel dat vele (vooral Duitse) fans van de films Lex Barker als de ideale vertolker van de rol zien.

Die lijkt in de verste verte niet op Karl May.

De boomlange Barker lijkt in feite dus meer op Old Firehand.

Ik heb zelf nog wat meer moeite met de Kara Ben Nemsi films waarin Barker de hoofdrol heeft.

Daarin draagt hij niet eens de passende Oosterse kledij, die hem in de boeken nauwelijks van de woestijnbewoners onderscheidbaar maakt (samen met de donkere baard)

Ik zie Lex Barker - Wikipedia, the free encyclopedia - en.wikipedia.org is al in 1973 overleden. Maar diens uitstraling zoals hier beschreven (zie in het midden bij carrière) zal het wel zijn. Ik ben niet echt een fan, maar vind het toch een goede acteur en kan me hier wel in vinden.

Inderdaad, een superster in Duitsland, zelfs nu nog erg populair daar.

Vooral zijn uiterlijk maakt indruk, maar als acteur toch erg beperkt is mijn mening (al zijn er heel wat die het minder doen)

Hij leverde wel altijd een mooi plaatje op.

Ik vergeet echter nooit de uitspraak van regisseur Billy Wilder over Barker: "He has two ways of expressing himself...with a hat, and without one".

Dat is wel wat erg kras gezegd, dat moet ik er bij zeggen, maar wel tekenend over hoe men in Hollywood over hem dacht.

Het heeft Barker wel altijd dwars gezeten dat hij weinig succes in de US had, maar de kassa rinkelde in Europa altijd meer dan uitstekend voor hem.

Als hij niet zoveel alimentatie aan al zijn ex-vrouwen had moeten betalen was zijn leven aan 't eind niet zo armoedig geweest.

Hij bezat helemaal niets meer.

Een triest einde voor een man die ooit zo bekend was als hij.

N.B.

Misschien nog leuk om te weten:

Jaren geleden bracht een bekende Duitse speelgoedfabrikant poppetjes op de markt van Old Shatterhand en Winnetou (nog steeds in de handel trouwens)

Voor de fans van Karl May werden er versies die op hemzelf lijken uitgebracht, en voor de Barker fans weer andere.

Datzelfde is ook het geval met de Winnetou figuurtjes.

Er zijn er die op de Winnetou uit de boeken lijken, en andere die op Pierre Brice zijn gebaseerd.

Zie bijgaande link voor het hele arsenaal aan Karl May firuren: 1:25 Karl May / Old Shatterhand zu Pferd- Preiser 54963 - 1:25 Preiser Elastolin Elastolin Karl May Figuren - MC W.Sch? GmbH - preiser-figuren.de

Het figuurtje van Kara Ben Nemsi te paard lijkt dan weer op acteur Karl Michael Vogler (mijn persoonlijke favoriet in die rol)

Erg hè, ik dacht hij van origine Duits was, maar hij was gewoon Amerikaan. In de jaren '60/'70 deed hij het ook erg goed op de Nederlandse tv, maar net als westerns en oude films in het algemeen, finito. In Duitsland is hij (nog steeds) zeer geliefd inderdaad en niet zo raar dat daar met regelmaat zijn films te zien zijn.

Leuk zo'n Karl May-Old Shatterhand-Lex Barker topic. En alleen omdat ik gisteren deze - wat mij betreft niet al te beste - film bekeek.

Lex Barker vond ik qua uiterlijk altijd wel geschikt als Old Shatterhand (hoewel hij dus eigenlijk te groot en breed was). Pierre Brice als Winnetou was wel een beetje behelpen: een Duits sprekende Franse Indiaan. Gelukkig maar dat Old Shatterhand vloeiend was in alle talen Pierre Brice leeft trouwens nog.

We moeten wel oppassen dat de MoMe crew deze topic niet ontdekt, want die zijn er erg alert op of discussies zich niet te ver verwijderen van de film waar het om gaat.

Tot nu toe zitten we aardig on-topic toch?

Een alternatief zou een eigen Karl May topic kunnen zijn (is maar een idee)

Wisten jullie overigens dat er oorspronkelijk andere acteurs in aanmerking voor de Winnetou rol kwamen?

Allereerst was dat Guy Williams, bekend van de Disney Zorro serie.

En ook nog Gustavo Rojo, die wel in andere rollen in de Karl May films te zien is.

(Zie foto bij de film Die Pyramide des Sonnengottes, daarop staat Rojo naast Barker)

Er schijnen zelfs in de jaren '20 een aantal stomme films van Karl May-boeken te zijn gemaakt maar die lijken verloren te zijn gegaan. Een stomme Sam Hawkens lijkt me trouwens wel een goed idee.

Aanrader en heerlijk jeugdsentiment

ZDF (Old Shatterhand, zondag 8 april, 13:40 uur)

Met of zonder pruik

De Duitse Fuzzy Q Jones...

Er was ooit een echte Duitse "Fuzzy ", die de rol van "Fuzzy "Al St. John een tijdje overnam toen die uitgeschakeld was door omstandigheden..

Die man leek zo sterk op de echte (zeker met die baard) dat niemand buiten de studio het wist, en er ook nooit ruchtbaarheid aan is gegeven, tot een jaar of twintig geleden.

De acteur in kwestie, die van beroep eigenlijk circusartiest was, en alle stunts in de films zelf deed, vertelde het destijds in een TV programma.

Er werden toen ook fragmenten uit die films vertoond ter vergelijking.

Het zou een hele klus worden om via het bekijken van al die "Fuzzy"films de een van de ander te onderscheiden.

Ik betwijfel ook of iemand die moed op zou kunnen brengen

St.John pikte de bijnaam "Fuzzy " trouwens van zijn voorganger "Fuzzy" Knight.

Betreffende Ralf Wolter, die de rol van Sam Hawkens speelde in de Karl May films(en ook die van Hadschi Halef Omar) is het wel frapant dat hij de meeste van zijn vroegere film collega's overleefde.(en nog steeds trouwens)

De mooie opnames ten spijt vond ik het een matte vertoning. De schurken leggen er meer vuur in dan Barker/Price. Daardoor ontstaat er ook nauwelijks spanning. In mijn jonge jaren viel dat allemaal misschien niet zo op, maar nu is dat andere koek en blijkt vooral Barker een stijve hark van de bovenste plank.

Het is niet de bedoeling, maar wat me het meest is bijgebleven na het kijken gisterenavond is de veel te grote plastic ster op de borst van de sheriff.

Het rommelige verhaal en de te lange speelduur maken van Old Shatterhand een gemiddelde Karl May western.De zoals altijd prachtige natuur opnames en het spectaculaire einde (de indianen aanval op het fort) tillen het geheel net naar een voldoende.

Nu een dikke 8 jaar later, betreffende Ralf Wolter leeft deze beste man nog. Op 26-11-2020 zal deze man (met 241 films op zijn naam) 94 jaar worden en heeft in 2012 zijn laatste film gemaakt. Voor mij was gisteravond het herzien van Old Shatterhand gewoon old skool jeugdsentiment, wat altijd weer leuk is om te herzien.