Chinese folklore gaat hand in hand met een hypermoderne cinematografie. Geschiedenis wordt vermengd met fantasie. Het speelt zich af in de achttiende eeuw onder de Qing-dynastie. Het zwaard (jien), symbool voor macht en onoverwinnelijkheid, vormt de aanleiding tot verraad, diefstal en fysieke confrontaties. Traditionele elementen zijn kalligrafie, bijgeloof en volkssagen. Het Wudanggebergte wordt geassocieerd met tai chi en martial arts.
De wuxia-scènes zijn niet flitsend en agressief, maar poëtisch en dromerig. Het ontsnappen aan de zwaartekracht doet denken aan vliegdromen. Letterlijke hoogtepunten zijn de achtervolging over de daken en het gevecht in de boomkruinen.
De traditionele rolpatronen worden doorbroken door drie vrouwen met een verschillend karakter. Yu Shu Lien (Michelle Yeoh) is een volksvrouw die vasthoudt aan de voorschriften van eer en plicht. De aristocratische Jen (Zhang Ziyi) is jong, vederlicht en onstuimig, en wil ontsnappen aan het keurslijf dat de maatschappij haar oplegt. Haar outfits wisselen: een cheongsam met een pioenroos in haar haar; een masker met gevechtsuitrusting; jongenskleren in een flashback. Jade Fox is een furieuze feministe gedreven door wrok, die eveneens een valse identiteit aanneemt.
De muziek vermengt westerse en oosterse elementen: de cello van Yo Yo Ma, een pentatonisch blaasorkest, Chinese trommels, vedels en bamboefluiten. Het is een luisterrijk spektakel met actie en fraaiheid.
Na de zangeres, de band en de bond zonder naam hebben we nu ook de zwaardvechter zonder naam. De historische context is echt. In de derde eeuw v.☧ zou Qin Shi Huang de zeven koninkrijken verenigen tot één keizerrijk. Hij overleefde meerdere aanslagen.
Er zijn wuxia-gevechten op hoog niveau – tot twintig meter boven de grond. Zwaartekracht vormt slechts een kleine belemmering. Ze maken vechten tot een esthetische ervaring, die gelijkenissen vertoont met kalligrafie. Ze wandelen over water en kunnen een druppel doormidden klieven.
Elk personage heeft een eigen motivering om te strijden: wraak, eer of het verlangen naar nationale eenheid. Enkele van de beste Chinese acteurs geven gestalte aan deze dappere figuren met passende bijnaam.
Kleuren hebben een symbolische betekenis. De versie die Naamloos van het verleden geeft, krijgt een rode filter en rode kleren. De versie van Qin is blauw. Het is een oogstrelende versmelting van geschiedenis en fantasie.
De meeste westerns spelen zich af in de negentiende eeuw, maar dit is een hedendaagse western. Paul Newman draagt een cowboyhoed – een Stetson – maar rijdt met een Cadillac. Het Texaanse platteland is in een eeuw niet zoveel veranderd, maar de steden zien er heel anders uit.
Er is een generatieconflict. Homer Bannon is de patriarch die de traditionele waarden vertegenwoordigt. Z’n zoon Hud is de rebel met een cynische houding en een nihilistische levensstijl. Net als Bart Simpson spreekt hij z'n vader aan als Homer. Hij is een drinkebroer en een rokkenjager. Achter z’n stoere façade verbergt hij een schuldcomplex rond de dood van z’n broer. Z’n neefje Lonnie twijfelt wie hij als rolmodel moet nemen.
Problemen worden niet veroorzaakt door bandieten, maar door een uitbraak van mond-en-klauwzeer. In het begin van deze eeuw was er nog zo’n epidemie in Europa. De scène waarin dieren afgeslacht worden, is niet voor gevoelige zielen. .
In dit bijbelse spektakel gebruikte Cecil B. DeMille grootschalige ensceneringen met veel figuranten. Acteurs in de Paramountstudio werden in matte-shots op geschilderde decors geplakt. Achtergrondprojectie was een techniek voor scènes met veel beweging. De regisseur is op deze set te zien in Sunset Boulevard.
Het originele verhaal uit het boek Rechters wordt vrij trouw gevolgd. In een kundige montage worden shots van Victor Mature en een man in leeuwenpak naadloos afgewisseld met shots van een stuntman en een afgerichte leeuw. Een tweede climax is het gevecht met het ezelskaakbeen. In de gloeiende staaf waarmee ze Samson verblinden, zat een rode neonlamp. Voor de apotheose met de instortende tempel werd een miniatuur gebruikt.
Technicolor leende zich tot het gebruik van felle kleurcontrasten. De held moet kiezen tussen een blondine en een brunette. Hedy Lamarr draagt groen en rood. Met haar oriëntaalse uiterlijk was deze Oostenrijks-Hongaarse jodin perfect geschikt voor de rol van historische femme fatale. Edith Head ontwierp een pak van pauwenveren. Mooie nevenrollen zijn er voor George Sanders en Angela Lansbury.
De helmen van de Filistijnen zijn gebaseerd op reliëfs uit die tijd. Zij waren een van de eerste volkeren met ijzeren wapens. Willy Vandersteen haalde hier inspiratie uit voor het Suske en Wiske-album De Kale Kapper.
